اثر جریان‌های دریایی بر پایداری شمع‌های ساحلی و فراساحلی و نقش مدیریت ریسک در تصمیم‌سازی مهندسان ژئوتکنیک دریایی

اثر جریان‌های دریایی بر پایداری شمع‌های ساحلی و فراساحلی و نقش مدیریت ریسک در تصمیم‌سازی مهندسان ژئوتکنیک دریایی

ایوب محمدی1

1) دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده مهندسی عمران، گرایش مهندسی و مدیریت ساخت

کد IOI مقاله : AAHE-ABFBFH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    چکیده: پایداری شمع‌های ساحلی و فراساحلی یکی از مهم‌ترین چالش‌های مهندسی ژئوتکنیک دریایی است، زیرا جریان‌های دریایی با ویژگی‌های متغیر خود می‌توانند عملکرد باربری شمع را به‌طور مستقیم تحت تأثیر قرار دهند. جریان‌هایی با سرعت بالا موجب افزایش نیروهای جانبی، تشدید تنش‌های برشی و افزایش نرخ آب‌شستگی در اطراف شمع شده و در نتیجه باعث کاهش ظرفیت باربری محوری و جانبی سازه می‌شوند. یافته‌های منتشرشده در آخرین نسخه استانداردهای (DNV‑GL 2023)، دستورالعمل‌های (PIANC 2024) و نتایج طرح‌های تحقیقاتی دریایی ایران در سال‌های ۱۴۰۲–۱۴۰۴ نشان می‌دهد که در جریان‌هایی با سرعت بیش از 1.2 تا 1.5 متر بر ثانیه، میزان آب‌شستگی می‌تواند تا دو برابر افزایش یابد و این پدیده مقاومت جانبی شمع را در برخی شرایط تا حدود ۳۰ تا ۴۵ درصد کاهش می‌دهد. در این پژوهش، تأثیر جریان‌های دریایی بر پایداری شمع‌های فولادی و بتنی مورد استفاده در سازه‌های ساحلی و فراساحلی با بهره‌گیری از داده‌های واقعی پروژه‌های جنوب ایران (مناطق خارک، بوشهر و عسلویه) و مدل‌سازی ژئوتکنیکی مبتنی بر منحنی‌های p‑y تحلیل شده است. داده‌های محیطی شامل سرعت لحظه‌ای جریان، عمق آب، توزیع دانه‌بندی بستر، و وضعیت رسوبات معلق بوده و داده‌های سازه‌ای شامل قطر شمع، طول نفوذ، مدول الاستیسیته و شرایط خورندگی محیط دریایی است. علاوه بر تحلیل مهندسی، رویکرد مدیریت ریسک نیز بر اساس روش‌های ISO 31000 و FMEA برای تصمیم‌سازی مهندسان ژئوتکنیک دریایی مورد استفاده قرار گرفته تا اثرات نامطمئن جریان‌ها، آب‌شستگی و تغییرات هیدرودینامیکی ارزیابی شود. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که ترکیب تحلیل ژئوتکنیکی دقیق و مدیریت ریسک یکپارچه می‌تواند تصمیم‌سازی در طراحی شمع‌های دریایی را تا حد زیادی بهبود داده و احتمال شکست سازه‌ای را کاهش دهد.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی جریان‌های دریایی شمع‌های ساحلی و فراساحلی آب‌شستگی تحلیل p‑y مدیریت ریسک پایداری ژئوتکنیکی