تأثیر رنگ، نور و بافت در معماری داخلی بر تنظیم هیجانات کاربران فضاهای مسکونی

تأثیر رنگ، نور و بافت در معماری داخلی بر تنظیم هیجانات کاربران فضاهای مسکونی

لیلا کرانی1

1) کارشناسی مهندسی تکنولوژی معماری

کد IOI مقاله : AAHE-ABFCBF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    چکیده امروزه در طراحی فضاهای مسکونی، درک تأثیر مولفه‌های محیطی بر سلامت روان کاربران اهمیتی دوچندان یافته است. هدف از این پژوهش، تبیین تأثیر متغیرهای رنگ، نور و بافت در معماری داخلی بر تنظیم هیجانات کاربران در محیط‌های مسکونی است. این مطالعه با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و بررسی داده‌های استخراج شده از مطالعات روان‌شناسی محیطی تا سال ۲۰۲۵، به واکاوی نحوه تعامل این سه عنصر پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهند که نور طبیعی و مصنوعی با دمای رنگی مشخص (سرد و گرم) نقشی کلیدی در تنظیم ریتم شبانه‌روزی و ترشح هورمون‌های کورتیزول و ملاتونین دارند که مستقیماً بر سطح استرس کاربران تأثیر می‌گذارد. همچنین، کاربرد رنگ‌های با اشباع متوسط (مانند سبز و آبی ملایم) در ترکیب با بافت‌های طبیعی (مانند چوب و سنگ) در فضاهای نشیمن، کاهش مؤلفه‌های اضطراب را تا ۳۵ درصد نسبت به فضاهای با بافت‌های مصنوعی و رنگ‌های تند تسهیل می‌کند. تحلیل داده‌ها حاکی از آن است که «تلفیق متعادل» این عناصر، علاوه بر بهبود ادراک فضایی، منجر به افزایش تاب‌آوری هیجانی و آرامش روانی ساکنین می‌شود. در نهایت، این پژوهش پیشنهاد می‌دهد که معماران داخلی با بهره‌گیری از سیستم‌های نورپردازی هوشمند و متریال‌های بیوفیلیک، فضاهایی را طراحی کنند که به‌صورت فعالانه در تنظیم هیجانات مثبت نقش‌آفرینی نمایند.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی معماری داخلی تنظیم هیجان روان‌شناسی محیطی نورپردازی رنگ بافت طراحی بیوفیلیک