کاربرد هوش مصنوعی در تحلیل ادراک فضایی کاربران: رویکردی نو در پیوند روان‌شناسی محیطی و طراحی معماری

کاربرد هوش مصنوعی در تحلیل ادراک فضایی کاربران: رویکردی نو در پیوند روان‌شناسی محیطی و طراحی معماری

لیلا کرانی1

1) کارشناسی مهندسی تکنولوژی معماری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

کد IOI مقاله : AAHE-ABFCBG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    چکیده در دهه اخیر، رشد سریع فناوری‌های هوش مصنوعی، به‌ویژه در حوزه یادگیری عمیق (Deep Learning) و بینایی ماشین (Computer Vision)، موجب تحول در رویکردهای تحلیل فضاهای معماری و درک رفتاری کاربران شده است. در این پژوهش با هدف بررسی کاربرد هوش مصنوعی در تحلیل ادراک فضایی کاربران، تلاش می‌شود رابطه میان ویژگی‌های محیط مصنوع و سازوکارهای ادراک روان‌شناختی انسان با استفاده از روش‌های یادگیری ماشین مورد تحلیل قرار گیرد. داده‌های تحقیق شامل تصاویر، الگوهای حرکتی و پاسخ‌های شناختی کاربران در فضاهای آموزشی و شهری از نمونه‌های واقعی پژوهش‌های بین‌المللی (MIT Senseable City Lab, 2023; Gero & Milovanovic, 2024) و مطالعات داخلی (دانشگاه تهران، ۱۴۰۳؛ دانشگاه علم و صنعت ایران، ۱۴۰۴) استخراج گردیده است. نتایج نشان می‌دهد که مدل‌های مبتنی بر شبکه عصبی کانولوشنی (CNN) و تحلیل احساسات (Sentiment Analysis) قادرند الگوهای مؤثر بر درک فضا، ازجمله تراکم بصری، نور محیطی، فرم و رنگ را با دقت بالای ۸۹٪ پیش‌بینی کنند. این یافته‌ها می‌تواند به طراحان معماری و برنامه‌ریزان شهری در طراحی محیط‌های کاربرمحور با ارتقای سلامت روان و رضایت ادراکی کمک کند. در پایان، چارچوبی پیشنهادی برای پیوند روان‌شناسی محیطی، معماری، و هوش مصنوعی برای تحلیل چند‌بعدی ادراک فضایی ارائه می‌گردد.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی هوش مصنوعی روان‌شناسی محیطی ادراک فضایی طراحی معماری یادگیری ماشین تحلیل احساسی