ارزیابی پتانسیل بازچرخانی و تصفیه تکمیلی پساب شهری نایین به منظور کاهش اثرات زیست‌محیطی و تحقق مدیریت پایدار منابع

ارزیابی پتانسیل بازچرخانی و تصفیه تکمیلی پساب شهری نایین به منظور کاهش اثرات زیست‌محیطی و تحقق مدیریت پایدار منابع

محمدرضافدایی تهرانی1 سهیلا غلامی2

1) استادیار و عضو هیات‌علمی، مجتمع عالی آموزشی و پژوهشی اصفهان، پژوهشگاه نیرو، اصفهان، ایرانmfadaei
2) دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب و محیط‌زیست، موسسه آموزش عالی دانش‌پژوهان پیشرو، اصفهان، ایران، معاون بهداشتی شبکه بهداشت و درمان نایین

کد IOI مقاله : AAHE-ABHCFG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    بحران کم‌آبی در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران، تشدید شده توسط رشد جمعیت و افزایش تقاضای آب در بخش‌های شهری و کشاورزی، استفاده مجدد از پساب را به یک راهبرد حیاتی و پایدار برای مدیریت منابع آب تبدیل کرده است. در این راستا، ارزیابی دقیق کیفیت پساب و پتانسیل بازچرخانی آن، به‌ویژه در شهرهایی مانند نایین که با محدودیت شدید منابع آبی مواجه هستند، از اهمیت استراتژیک برخوردار است. لذا داده‌های کمی حاصل از آزمایشگاه‌ها با استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست مقایسه شدند و داده‌های کیفی پرسشنامه‌ها با روش‌های آماری تحلیل گردیدند تا تصویر کاملی از وضعیت موجود و دیدگاه ذی‌نفعان ترسیم شود.یافته‌های پژوهش، نشان داد که اگرچه سیستم برکه‌های تثبیت نایین از نظر تطابق اقلیمی مناسب است؛ اما در تأمین یکنواختی کیفیت پساب دچار نوسانات جدی می‌باشد. نتایج آزمایشگاهی، حاکی از آن بود که شاخص‌های COD، فسفات و آمونیوم در دوره‌های اوج مصرف (بهار و تابستان) به‌طور معناداری از حد مجاز استاندارد فراتر رفته‌اند؛ به‌طوری‌که در برخی ماه‌های گرم سال، میزان آمونیوم تا ۳ برابر و فسفات تا ۲ برابر استانداردهای مجاز تخلیه گزارش شد. همچنین، شاخص‌های میکروبی در فصل‌های سرد سال (پاییز) بهبود نسبی نشان دادند؛ اما همچنان برای آبیاری مستقیم محصولات خوراکی غیرقابل قبول بودند. نتایج حاصل از پرسشنامه نیز تأیید کرد که اگرچه ۸۵٪ از ذی‌نفعان نگرشی مثبت به بازچرخانی دارند؛ اما اکثراً (بالای ۹۰٪) بر ضرورت فوری نصب واحدهای تصفیه تکمیلی مانند فیلتراسیون پیشرفته یا (UV)و تقویت سیستم گندزدایی تأکید داشتند. این تناقض بین عملکرد فیزیکی سیستم و انتظارات کیفی، نشان‌دهنده نیاز مبرم به مداخله فنی است. درمجموع، نتایج این پژوهش، بیانگر آن است که پساب تصفیه‌خانه نایین در شرایط کنونی فاقد کیفیت لازم برای استفاده مستقیم در آبیاری یا تخلیه ایمن به محیط‌پذیر است و صرفاً با بهره‌گیری از فناوری‌های فعلی نمی‌توان به پایداری رسید؛ لذا اجرای اجباری تصفیه تکمیلی متمرکز بر حذف مواد مغذی و ارتقای گندزدایی، پیش‌شرط اصلی برای دستیابی به بازچرخانی پایدار و ایمن پساب در این منطقه محسوب می‌شود.

کلمات کلیدی : بازچرخانی پساب تصفیه تکمیلی برکه‌های تثبیت مدیریت پایدار منابع آب استفاده مجدد از پساب