ارزیابی نقش انعطاف‌پذیری فضایی در طراحی معماری مراکز فرهنگی کودکان و ارتقای یادگیری خلاق

ارزیابی نقش انعطاف‌پذیری فضایی در طراحی معماری مراکز فرهنگی کودکان و ارتقای یادگیری خلاق

شقایق اسدی1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی معماری، واحد اصفهان (نجف اباد)، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف اباد ، ایران

کد IOI مقاله : AAHE-ABHEEC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    این پژوهش با هدف تبیین اصول طراحی مراکز فرهنگی کودک و ارائه الگوی فضایی مبتنی بر انعطاف‌پذیری، به تحلیل مفاهیم روان‌شناختی، نیازهای رشدی کودکان و مؤلفه‌های کالبدی مؤثر بر کیفیت محیط‌های یادگیری می‌پردازد. در بخش مبانی نظری، نقش محیط در شکل‌گیری خلاقیت، کنش‌مندی، حس امنیت و یادگیری تجربه‌محور بررسی شده و ویژگی‌های کودکان در ابعاد شناختی، اجتماعی و ادراکی تحلیل می‌شود. سپس سه سطح اصلی انعطاف‌پذیری فضایی شامل انعطاف‌پذیری مبلمان، انعطاف‌پذیری فضایی-عملکردی، و انعطاف‌پذیری کالبدی-طولی‌مدت تبیین شده و تأثیر آن‌ها در ارتقای سناریوپذیری، تغییرپذیری و کارایی فضاهای فرهنگی تشریح می‌گردد. مطالعه نمونه‌های مرجع و تحلیل یافته‌های میدانی نشان می‌دهد که ترکیب فضاهای متنوع مانند کارگاه هنر، قصه‌گویی، نمایش خلاق، فضاهای بازی، عرصه‌های آرام و فضاهای بینابینی، همراه با استفاده از مبلمان ماژولار، پارتیشن‌های متحرک و نور طبیعی کنترل‌شده، موجب افزایش مشارکت، خلاقیت و تعلق مکانی کودکان می‌شود. در پایان، الگوی پیشنهادی پژوهش تأکید دارد که طراحی مراکز فرهنگی کودک باید مبتنی بر انعطاف‌پذیری چندلایه، مقیاس انسانی، ایمنی، و بهره‌گیری از متریال طبیعی باشد. نتایج پژوهش می‌تواند به‌عنوان چارچوبی کاربردی برای طراحان، مدیران فرهنگی و برنامه‌ریزان آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : انعطاف‌پذیری فضایی مراکز فرهنگی کودک طراحی محیط یادگیری خلاقیت و سناریوپذیری مبلمان و فضاهای ماژولار