ساخت و مشخصه یابی سیمان های استخوانی فسفات کلسیمی چندجزئی برای بازسازی بافت استخوان

ساخت و مشخصه یابی سیمان های استخوانی فسفات کلسیمی چندجزئی برای بازسازی بافت استخوان

جواد اسماعیل‌زاده1 محمد محمدنژاد2

1) دانشیار مهندسی مواد و متالورژی، دانشگاه مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین، خراسان شمالی، ایران
2) فارغ التحصیل کارشناسی مهندسی مواد و متالوژی، دانشگاه مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین، خراسان شمالی، ایران

کد IOI مقاله : AAHE-ABHFHC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    سیمان‌های فسفات کلسیمی به دلیل زیست‌سازگاری بالا، قابلیت هدایت استخوان‌سازی، گیرش در شرایط فیزیولوژیک و شباهت شیمیایی به بخش معدنی استخوان، از جمله پرکاربردترین بیومواد در بازسازی بافت استخوان محسوب می‌شوند. در این پژوهش، یک سیمان فسفات کلسیمی چندجزئی بر پایه - α تری‌کلسیم فسفات (α-TCP)و دی‌کلسیم فسفات بدون آب (DCPA) سنتز شد و از محلول دی‌سدیم هیدروژن فسفات (Na₂HPO₄) به عنوان مایع گیرش استفاده گردید. به‌منظور ارزیابی ویژگی‌های ساختاری و ریزساختاری، نمونه‌های اولیه و سیمان نهایی با استفاده از پراش پرتو ایکس (XRD)، طیف‌سنجی تبدیل فوریه مادون قرمز (FTIR) و میکروسکوپ الکترونی روبشی گسیل میدانی (FESEM) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج XRD نشان داد که پس از فرآیند گیرش، شدت پیک‌های مشخصه α-TCP و DCPA کاهش یافته و پهن‌شدگی آن‌ها افزایش یافته است که بیانگر پیشرفت واکنش گیرش و تشکیل فاز آپاتیتی با بلورینگی پایین است. طیف‌های FTIR نیز با پهن‌شدن باندهای ارتعاشی فسفات در نواحی حدود 560 و 1060 cm⁻¹ و افزایش پهنای باند گروه‌های هیدروکسیل در محدوده 3500 cm⁻¹، تشکیل ساختار آپاتیتی کم‌بلور را تأیید کردند. تصاویر SEM نشان دادند که مورفولوژی ذرات اولیه شامل ساختارهای صفحه‌ای DCPA و کریستال‌های میله‌ای α-TCP، پس از گیرش به یک ریزساختار متراکم متشکل از ذرات ریز و به‌هم‌پیوسته تبدیل شده است که بیانگر وقوع مکانیسم انحلال–رسوب و تشکیل ماتریس سیمانی یکنواخت است. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که سیمان فسفات کلسیمی سنتزشده دارای ریزساختار مناسب و ویژگی‌های فازهای فسفاتی مطلوب بوده و به دلیل تشکیل فاز آپاتیتی کم‌بلور، پتانسیل مناسبی برای استفاده در کاربردهای ترمیم و بازسازی بافت استخوان دارد. با این حال، برای ارزیابی کامل قابلیت کاربرد بالینی، انجام آزمون‌های مکانیکی، زیست‌فعالی و زیست‌سازگاری در مطالعات آینده ضروری است.

کلمات کلیدی : سیمان فسفات کلسیمی α تری‌کلسیم فسفات دی‌کلسیم فسفات بدون آب هیدروکسی‌آپاتیت پراش پرتو ایکس ftir sem بازسازی استخوان