ضرورت مدیریت یکپارچه منابع آب و بازنگری در تخصیص و برنامه ریزی آب تحت سطوح خشکسالی (مطالعه موردی دشت سلماس)
ضرورت مدیریت یکپارچه منابع آب و بازنگری در تخصیص و برنامه ریزی آب تحت سطوح خشکسالی (مطالعه موردی دشت سلماس)
شیوا امیدی1 امیر اسدی وایقان2 بهزاد حصاری3
1) دانشجویی کارشناسی ارشد عمران گرایش مهندسی محیط زیست دانشگاه سراسری ارومیه، ایران
2) استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی دانشگاه ارومیه، ایران
3) - دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه وپژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه ، ایران.
کد IOI مقاله
:
AAHE-ABKAED
محل انتشار :
کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
چکید ه کاهش منابع آب تجدیدپذیر، افزایش تقاضای مصرف و تداوم خشکسالی، مدیریت پایدار منابع آب را به یکی از مهمترین چال شهای مناطق نیم هخشک خصوصا حوضه آبریز دریاچه ارومیه علی الخصوص رودخانه زولا چای در سلماس تبدیل کرده است. دشت سلماس ب هعنوان یکی از دشتهای مهم کشاورزی حوضه آبریز دریاچه ارومیه، در سا لهای اخیر با کاهش جریا نهای سطحی و افزایش فشار بر منابع آب مواجه بوده است. در این پژوهش، وضعیت هیدرولوژیکی و مصارف کلی آی دشت سلماس با استفاده از داد ههای چهار ایستگاه هیدرومتری شامل سه ایستگاه ورودی(چهریق ، نظرآباد و اوربان) به دشت و آبخوان سلماس و یک ایستگاه مورد بررسی قرار گرفت. دبی ایستگاه خروجی به منزله تامین کننده سهم 1402 تا 1353 خروجی (یالقوزآغاج ) طی دوره آماری این رودخانه برای نیاز زیست محیطی دریاچه ارومیه است. برای این منظور، شاخ صهای آماری جریان، آستانه ها و سطوح خشکسالی هیدرولوژیک منحنی تداوم جریان، روند تغییرات رواناب و مقایسه حجم آب ورودی و خروجی حوضه تحلیل شد. نتایج میلیون مترمکعب و میانگین 145.5 نشان داد میانگین سالانه حجم جریان ورودی به دشت از مجموع ایستگا ههای بالادست برابر با 47 جریان خروجی از ایستگاه یالقوزآغاج برابر با میلیون در سال را 54 سال ، ورودی 50 میلیون مترمکعب است. دشت در طی سال ( 20)، تنها 1402-1353 سال آماری ( 50 نیز تجربه کرده است که از مجموع میلیون 37 درصد) نیاز زیستمحیطی 40 مترمکعب دریاچه ارومیه تامین شده و روند تامین به شدت نزولی بوده است .اختلاف میانگین سالانه جریان ورودی و خروجی (مصرف دشت ) حدود میلیون مترمکعب بهدست آمد که بیانگر کاهش قابلتوجه جریان در محدوده دشت تحت تأثیر عواملی 98.6 نظیر برداش تهای انسانی برای مصارف توسعه بی رویه کشاورزی و ... است. بررسی دور ههای خشک و تر نیز افزایش فراوانی سا لهای ، را نشان داد. نتایج این پژوهش ضمن تائید خشکسالی هیدرولوژیک و 1402 تا 1399 کمآبی در سا لهای اخیر، ب هویژه دوره ضرورت مدیریت یکپارچه منابع آب، افزایش بهر هوری مصرف و بازنگری ،همزمان تائید افزایش بی رویه آب سطحی برای کشاورز ی در سیاس تهای تخصیص آب بهمنظور کاهش تنش آبی و دستیابی به بهرهبرداری پایدار از منابع آب دشت سلماس را اجتناب ناپذیر میداند
کلمات کلیدی : واژههاي كليدي خشکسالی هیدرولوژیک مصرف آب دشت سلماس نیاز زیست محیطی دریاچه ارومیه iwrm