شناسایی نواحی مستعد شروع خرابی آبشکن توده سنگی دافع با استفاده از شبیه سازی عددی جریان با روش بولتزمن شبکه‌ای-اسمگورینسکی

شناسایی نواحی مستعد شروع خرابی آبشکن توده سنگی دافع با استفاده از شبیه سازی عددی جریان با روش بولتزمن شبکه‌ای-اسمگورینسکی

رضا صادقی دودران1 هادی مصطفی پور2

1) استادیار دانشکده مهندسی عمران دانشگاه صنعتی سهند تبریز، تبریز، ایران،
2) دانشجوی دکتری تخصصی مهندسی عمران-آب و سازه های هیدرولیکی،دانشگاه صنعتی سهند،تبریز،ایران،

کد IOI مقاله : AAHE-ABKKCH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    در این مقاله به مطالعه آزمایشگاهی و عددی اثر پارامترهای مختلف بر سرعت آستانه حرکت مصالح بدنه آبشکن توده سنگی دافع و تشخیص نواحی مستعد خرابی در این نوع آبشکن‌ها پرداخته شده است. بدین منظور دبی آستانه حرکت و نواحی مستعد خرابی آبشکن توده سنگی دافع با زوایای قرارگیری 100، 110 و 120 درجه، اندازه قطر متوسط سنگدانه‌های 55/3، 1/7 و 11 میلی‌متر و با درصد استغراق 2/31، 50 و 68 درصد با انجام 27 آزمایش تعیین شد. در ادامه چارچوبی عددی برای برآورد دبی آستانه حرکت آزمایشگاهی و تعیین نواحی مستعد آغاز ناپایداری آبشکن توده‌سنگی نفوذناپذیر ارائه شد. میدان جریان با روش دوبعدی بولتزمن شبکه‌ای D2Q9 و مدل زیرشبکه‌ای اسمگورینسکی شبیه‌سازی شد و شاخص خرابی موضعی DI به‌صورت نسبت نیروی هیدرودینامیکی موضعی به مقاومت بحرانی مصالح تعریف گردید. عملکرد مدل در برآورد دبی آستانه حرکت با نتایج ۲۷ آزمایش ارزیابی و مقادیر MAE، RSME، MAPE به‌ترتیب 66/1، 12/2 لیتر بر ثانیه و 42/8 درصد و مقدار MAPE سرعت بحرانی محاسبه شده با مدل عددی 43/8 درصد به دست آمد. نتایج شاخص خرابی DI نشان داد که محل اتصال دماغه به شیب بالادست و ابتدای لایه برشی پایین‌دست به‌عنوان محتمل‌ترین نواحی آغاز ناپایداری می‌باشند که با نتایج آزمایشگاهی همخوانی دارد. به طور کلی، مدل عددی پیشنهادی علاوه بر برآورد دبی آستانه حرکت، امکان شناسایی محل احتمالی آغاز ناپایداری را فراهم می‌سازد.

کلمات کلیدی : کانال باز آستانه حرکت آبشکن توده‌سنگی شاخص خرابی ساختار جریان روش بولتزمن شبکه‌ای