آیا فاصله تا نزدیک‌ترین گسل برای اولویت‌بندی لرزه‌ای زیرساخت‌های انرژی کافی است؟ تحلیل ۲۰ میدان نفت و گاز جنوب‌غرب ایران با رویکرد پایداری و تاب‌آوری

آیا فاصله تا نزدیک‌ترین گسل برای اولویت‌بندی لرزه‌ای زیرساخت‌های انرژی کافی است؟ تحلیل ۲۰ میدان نفت و گاز جنوب‌غرب ایران با رویکرد پایداری و تاب‌آوری

امین محمدعلی1 معصومه سهرابی ملایوسفی2 فرناز فتوحی کاوکانی3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی نفت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
2) استاد راهنما، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
3) استاد مشاور و نویسنده مسئول، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

کد IOI مقاله : AAHE-ACZAAD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    چکیده پایداری زیرساخت‌های انرژی در مناطق لرزه‌خیز تنها به استحکام سازه‌ای محدود نیست و تداوم عملکرد، جلوگیری از رخدادهای ثانویه و کاهش پیامدهای محیط‌زیستی نیز به شناخت واقع‌بینانه خطر نیاز دارد. در غربالگری‌های اولیه، فاصله تا نزدیک‌ترین گسل گاهی به‌صورت یک شاخص ساده خطر استفاده می‌شود؛ در حالی که تحلیل خطر لرزه‌ای احتمالاتی، نرخ رخداد، بزرگا، فاصله از همه چشمه‌ها و مدل جنبش زمین را هم‌زمان در نظر می‌گیرد. در این پژوهش، برای ۲۰ میدان نفت و گاز جنوب‌غرب ایران، مقادیر PGA، SA(0.2 s) و SA(1.0 s) در دوره بازگشت ۴۷۵ سال با فاصله هر میدان تا نزدیک‌ترین قطعه گسلی ثبت‌شده مقایسه شد. مقادیر خطر از یک مدل ۴۵ شاخه‌ای R-CRISIS و فاصله‌ها از تحلیل مکانی GIS استخراج شدند. همبستگی رتبه‌ای اسپیرمن بین فاصله گسل و PGA برابر 0.05 (p=0.831) و برای SA(0.2 s) برابر -0.14 (p=0.568) بود؛ بنابراین برای شاخص‌های کوتاه‌دوره رابطه یکنواخت و قابل اتکایی مشاهده نشد. نمونه روشن، منصورآباد است که با فاصله ۱٫۸ کیلومتر از نزدیک‌ترین قطعه گسلی، PGA=0.152 g و رتبه ۱۹ را دارد، در حالی که چشمه‌خوش با فاصله ۳۴٫۸ کیلومتر، PGA=0.228 g و رتبه ۴ را نشان می‌دهد. زیلایی نیز با PGA=0.323 g در رتبه نخست قرار گرفت. نتیجه اصلی آن است که فاصله گسل به‌تنهایی معیار مناسبی برای اولویت‌بندی ایمنی و تاب‌آوری زیرساخت‌های انرژی نیست و باید در کنار مدل منبع، نرخ لرزه‌خیزی، بزرگای محتمل، روابط جنبش زمین و شرایط ساختگاه تفسیر شود.

کلمات کلیدی : تحلیل خطر لرزه‌ای احتمالاتی زیرساخت انرژی پایداری تاب‌آوری گسل زاگرس gis r crisis