مروری جامع بر روش‌های ارزیابی ریسک زیرساخت‌ها: رویکردها، چالش‌ها و مسیرهای آینده پژوهش

مروری جامع بر روش‌های ارزیابی ریسک زیرساخت‌ها: رویکردها، چالش‌ها و مسیرهای آینده پژوهش

مسعود محمدی1 مصطفی قاضی مرادی2

1) دانشجوی دکترای تخصصی مهندسی و مدیریت ساخت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان
2) استادیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران

کد IOI مقاله : AAHE-ACZAAE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    این مقاله مروری جامع بر رویکردها و روش‌های ارزیابی ریسک و تاب‌آوری زیرساخت‌های عمرانی در برابر تهدیدات طبیعی و انسان‌ساخت است. با توجه به اهمیت زیرساخت‌ها در توسعه پایدار جوامع، این مقاله به تحلیل روش‌های مختلف ارزیابی ریسک، ازجمله مدل‌های کیفی، کمی، و پیچیده‌تر مانند مدل‌های احتمالاتی، شبکه‌های بیزی و روش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌پردازد. همچنین، کاربرد فناوری‌های نوین مانند سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، دوقلوی دیجیتال، و یادگیری ماشین در ارزیابی ریسک‌ها و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش نشان می‌دهد که طی سال‌ها، رویکردهای ارزیابی ریسک از روش‌های سنتی و کیفی به مدل‌های پیچیده‌تری که توانایی تحلیل و پیش‌بینی بهتر ریسک‌ها را دارند، تکامل یافته‌اند. علاوه بر این، مقاله به بررسی چالش‌های عمده‌ای که پروژه‌های زیرساختی در مواجهه با تهدیدات مختلف با آن‌ها روبرو هستند، ازجمله مشکلات مالی، ضعف در برنامه‌ریزی و نظارت، و عدم‌قطعیت‌های موجود در مدل‌ها پرداخته است. در این راستا، پیشنهادهایی برای بهبود ارزیابی‌ها و مدیریت ریسک‌ها از طریق توسعه چارچوب‌های یکپارچه‌تر و استفاده از داده‌های بزرگ و شبیه‌سازی‌های پیشرفته ارائه شده است. از سوی دیگر، مقاله به خلأهای تحقیقاتی موجود در این حوزه اشاره می‌کند و به شناسایی مسیرهای جدید پژوهشی در زمینه مدل‌سازی ریسک ترکیبی، پیش‌بینی تاب‌آوری با استفاده از داده‌های واقعی و پیشرفته، و شبیه‌سازی ریسک‌های آینده پرداخته است. به‌طور کلی، این مقاله بر اهمیت توسعه مدل‌های ارزیابی ریسک چندگانه و مبتنی بر داده‌های بزرگ برای ارتقای تاب‌آوری و کاهش آسیب‌ها در برابر بلایای طبیعی و تهدیدات انسانی تأکید دارد. همچنین، تأثیر تغییرات اقلیمی و فناوری‌های نوین بر تاب‌آوری زیرساخت‌ها در راستای طراحی پایدار و مقاوم در برابر بحران‌ها و تهدیدات مختلف بررسی شده است.

کلمات کلیدی : ارزیابی ریسک زیرساخت مدیریت ریسک تاب‌آوری زیرساخت‌ها