عدالت اقلیمی و حق بر محیط زیست سالم در نظام حقوقی ایران و اسناد بین‌المللی حقوق بشر

عدالت اقلیمی و حق بر محیط زیست سالم در نظام حقوقی ایران و اسناد بین‌المللی حقوق بشر

عبدالکریم شاحیدر1 رحمن هادی نژاد2

1) استادیار دانشگاه پیام نور، گروه حقوق، تهران، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق عمومی . دانشگاه آزاد اسلامی . واحد دزفول

کد IOI مقاله : AAHE-ACZAAG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    پیوند وثیق میان بحران‌های بوم‌شناختی و کرامت انسانی، ضرورت گذار از رویکردهای صرفاً حفاظت‌محور به پارادایم‌های عدالت‌بنیان نظیر «عدالت اقلیمی» و شناسایی «حق بر محیط زیست سالم» به عنوان یکی از حقوق بنیادین بشری را اجتناب‌ناپذیر ساخته است. این مقاله با کاربست روش تحلیلی-توصیفی و تطبیقی، به واکاوی مبانی هنجاری عدالت اقلیمی، تکامل مفهوم نسل‌های حقوق بشر و جایگاه حق بر محیط زیست در اسناد بین‌المللی و نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه نظام حقوقی ایران از طریق اصل پنجاهم قانون اساسی، سیاست‌های کلی نظام و قوانین بالادستی چارچوب‌های ارزنده‌ای برای حفاظت محیط زیست تدوین کرده است، اما پیونددهی این تکالیف با حقوق ماهوی شهروندان، تعهدات بین‌المللی ناشی از رژیم‌های تغییرات آب‌وهوایی و استیفای حقوق نسل‌های آینده نیازمند اصلاح ساختارهای تقنینی، توسعه عدالت رویه‌ای و بازتعریف مسئولیت‌های زیست‌محیطی بر پایه اصول همبستگی و توسعه پایدار است.

کلمات کلیدی : عدالت اقلیمی حق بر محیط زیست سالم اسناد بین‌المللی حقوق بشر حقوق نسل‌های آینده اصل پنجاهم قانون اساسی