نقش سامانه‌های پایش برخط و سنسورهای هوشمند در مدیریت ریسک و کاهش دعاوی حقوقی گودبرداری‌های عمیق شهری

مرتضی شکری¹

1) استادیار گروه عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

کد IOI مقاله : AAHE-ACZCHB
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    افزایش شمار گودبرداری‌های عمیق شهری در ایران، پرونده‌های حقوقی ناشی از خسارت به ساختمان‌های مجاور را به یکی از پرهزینه‌ترین حوزه‌های کارشناسی دادگستری تبدیل کرده است؛ به‌گونه‌ای که بر اساس داده‌های موجود، بیش از ۴۰ درصد پرونده‌های کارشناسی خسارات عمرانی به گودبرداری غیراصولی مربوط است. بررسی آرای صادره نشان می‌دهد حلقه مفقوده بسیاری از این دعاوی، «داده» است: فقدان سنجش پیوسته و مستند، اثبات رابطه سببیت میان عملیات گودبرداری و خسارت وارده را دشوار و در مواردی ناممکن می‌کند. این مقاله با رویکردی متمرکز بر بخش حقوقی‌دادگستری، چهار پرونده قضایی مستند (تهران، اصفهان و تبریز) را با استفاده از منابع و استانداردهای جدید ــ ماده ۳۳۳ قانون مدنی، مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان و راهنمای CIRIA C760 ــ بازآفرینی و سناریوی «بدون پایش برخط» را با سناریوی «با پایش برخط مبتنی بر سنسورهای هوشمند» مقایسه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد در سه پرونده از چهار پرونده، استقرار سامانه پایش برخط می‌توانست نتیجه دادرسی را تغییر دهد یا کیفیت آن را ارتقا بخشد؛ زیرا زمان‌بندی دقیق تغییرشکل‌ها، حد مجاز نشست و توالی وقوع خ خسارت را به‌صورت داده‌ای قابل استناد در اختیارگاه قرار می‌دهد. در پایان، الزام‌آور کردن ثبت داده‌های ابزاربندی در سامانه‌ای ملی به‌عنوان دلیل اثباتی رسمی پیشنهاد می‌شود.

کلمات کلیدی : پایش برخط گودبرداری عمیق سنسورهای هوشمند ماده ۳۳۳ قانون مدنی کارشناس رسمی دادگستری رابطه سببیت آیین‌نامه ۲۸۲