بتن‌های ژئوپلیمری: اصول، خواص و کاربردها

بتن‌های ژئوپلیمری: اصول، خواص و کاربردها

مرتضی عمویی1 مهدیه صباغیان2 علی صدرممتازی3

1) دکترای عمران، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان
2) دانشجوی دکترای عمران، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه امیرکبیر
3) استاد گروه عمران، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان

کد IOI مقاله : AAHE-ACZDDB
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    بتن پرتلند به‌عنوان پرمصرف‌ترین مصالح ساختمانی با چالش عمده انتشار گازهای گلخانه‌ای (حدود ۷-۸٪ از دی‌اکسیدکربن جهانی) مواجه است. بتن‌های ژئوپلیمری به‌عنوان جایگزین پایدار با استفاده از پسماندهای صنعتی غنی از آلومینوسیلیکات (مانند خاکستر بادی، سرباره و متاکائولن) و فعال‌سازی آن‌ها با محلول‌های قلیایی، علاوه بر کاهش ردپای کربن، اغلب از خواص مکانیکی و دوام برتری نسبت به بتن معمولی برخوردارند. این مقاله به مرور جامع فرآیند ژئوپلیمریزاسیون، تاریخچه، انواع مواد پیش‌ماده، فعال‌کننده‌های قلیایی و عوامل مؤثر بر عملکرد بتن‌های ژئوپلیمری می‌پردازد. مطالعات نشان می‌دهند که پارامترهای کلیدی از جمله نوع و غلظت فعال‌کننده قلیایی (بهینه حدود ۱۲-۱۶ مولار برای هیدروکسید سدیم)، نسبت سیلیکات به هیدروکسید (بهینه حدود ۲-5/2)، دمای عمل‌آوری (بهینه بین ۶۰ تا ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد)، زمان عمل‌آوری (حداکثر تأثیر در ۲۴ ساعت اول) و نسبت آب به مواد جامد تأثیر مستقیم و معناداری بر مقاومت فشاری، کششی و کارایی بتن ژئوپلیمری دارند. همچنین، استفاده از افزودنی‌هایی مانند الیاف فلزی و فوق‌روان‌کننده‌ها (تا حدود ۲-۴٪) می‌تواند خواص مکانیکی و کارایی را بهبود بخشد. با وجود مزایای چشمگیر از جمله مقاومت عالی در برابر سولفات‌ها و حرارت، چالش‌هایی نظیر گیرش سریع، انقباض بالا و حساسیت به کربناسیون نیازمند توجه و تحقیق بیشتر است. این بررسی نشان می‌دهد که بتن ژئوپلیمری پتانسیل قابل‌توجهی برای کاربردهای سازه‌ای و غیرسازه‌ای با عملکرد برتر و سازگاری محیطی بالا دارد.

کلمات کلیدی : بتن ژئوپلیمری فعال‌کننده قلیایی سرباره خاکستر بادی مقاومت فشاری