تبیین مولفه‌های ادراکی محیط داخلی واحد مسکونی

ابوالقاسم امینائی¹ مهدیه معینی² میترا کامیابی³

1) دانشجوی دکتری معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، ایران -
2) استادیار گروه معماری دانشگاه آزاد واحد کرمان، ایران -
3) استادیار گروه روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، ایران -

کد IOI مقاله : AAHE-ACZDZG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    تبیین مولفه‌های امنیت، خوانایی، عدم ازدحام، خلوت و محرمیت، موثر بر روان انسان در محیط داخلی واحد مسکونی مسئله تحقیق است. هدف از انجام این تحقیق چرایی و چگونگی تاثیر مولفه‌های امنیت، خوانایی، عدم ازدحام بر روان ساکنان است. لذا تاثیر مولفه‌های امنیت، خوانایی، عدم ازدحام، خلوت و محرمیت بر روان ساکنان مفروض است. متناظر با اهداف و مفروضات این سوال مطرح است که مولفه‌‌های امنیت، خوانایی، عدم ازدحام، خلوت و محرمیت چه تاثیری بر روان انسان (ساکنان) می‌گذارد؟ روش تحقیق اسنادی و کتابخانه‌‌ای و تحلیل محتوای متن صورت گرفته است. محرمیت، آرامش و آسایش را برای ساکنان به ارمغان می‌آورد. محرمیت با ترکیب فضاها و عناصر بر اساس برخی خصوصیات کالبدی، مهیا شده و فضا یا محیطی با ویژگی امن، آرام و محرم را در اختیار ساکنان قرار می‌دهد. امنیت نیز با وضوح و انسجام در ساختار واحد مسکونی (خوانایی) قابل ایجاد و دستیابی است. خوانایی منجر به ایجاد ارتباط و به هم پیوستگی اجزای طرح در ذهن ساکنان می‌شود و آن‌ها را قادر می‌کند در خصوص موقعیت اجسام، معنا و هویت فضاها قیاسی منطقی داشته باشند. خلوت نه گوشه گیری و انزوا بلکه به معنای داشتن کنترل بر میزان دریافت محرک ها از سوی دیگران و توانایی نظارت بر تعامل با دیگران است. عدم ازدحام به تناسب واحد سطح به افراد ساکن معنا می‌شود. زمانی که متراژ یک واحد مسکونی به نسبت با تعداد افراد ساکن کم باشد احتمالا خلوت و محرمیت و به طبع آن امنیت روانی ساکنان دچار اختلال می‌شود. ازدحام لزوما همیشه نا خوشایندی نیست چون انسان نیاز به در جمع بودن و تعاملات اجتماعی دارد و این ممکن است همراه با ازدحام صورت پذیرد. ایجاد و وجود مولفه‌های مذکور در محیط داخلی واحد مسکونی به عنوان قابلیت‌های محیطی می‌توانند منجر به افزایش میزان ماندگاری و تمایل بازگشت به فضا ‌شود.

کلمات کلیدی : امنیت خوانایی خلوت محرمیت عدم ازدحام