تولید سبز و کاهش ضایعات در فرآیندهای تولید افزایشی و کاهشی ارزیابی چرخه عمر قطعات

تولید سبز و کاهش ضایعات در فرآیندهای تولید افزایشی و کاهشی ارزیابی چرخه عمر قطعات

مریم اربابان1 مهدی محمدی زردخشوعی2

1) مربی گروه مکانیک موسسه دانش پژوهان پیشرو
2) کارشناسی، مهندسی ساخت و تولید، موسسه دانش پژوهان پیشرو

کد IOI مقاله : AAHE-ACZGAZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    مسئله حفاظت از محیط‌ زیست در دهه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های جهانی تبدیل شده است. رشد سریع جمعیت، توسعه صنایع و افزایش تقاضا برای کالاها، مصرف منابع طبیعی را تشدید کرده و حجم ضایعات صنعتی را به‌طور چشمگیری افزایش داده است. در پاسخ به این چالش‌ها، صنعت تولید تلاش کرده است با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، مصرف مواد اولیه، انرژی و میزان پسماند را کاهش دهد. در این میان، دو رویکرد اصلی تولید یعنی تولید افزایشی و تولید کاهشی از نظر اثرات زیست‌محیطی اهمیت ویژه‌ای دارند. این دو روش از نظر میزان مصرف مواد، سرعت تولید، دقت ساخت و حجم ضایعات تفاوت‌های اساسی دارند. به همین دلیل، مقایسه آن‌ها از دیدگاه زیست‌محیطی ضروری است. در این پروژه، برای بررسی این تفاوت‌ها از روش ارزیابی چرخه عمر (LCA) استفاده شده است. این روش چارچوبی علمی برای تحلیل اثرات زیست‌محیطی یک محصول یا فرایند از مرحله استخراج مواد اولیه تا بازیافت یا دفع نهایی ارائه می‌دهد. در این پژوهش، چرخه کامل تولید یک قطعه فلزی فرضی در دو سناریوی تولید افزایشی و کاهشی بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد تولید افزایشی، با وجود سرعت کمتر و نیاز به تجهیزات پیشرفته، به دلیل مصرف حداقلی مواد اولیه و تولید ضایعات بسیار کم، در بسیاری از موارد اثرات زیست‌محیطی کمتری دارد. در مقابل، تولید کاهشی با وجود سرعت بالاتر و امکان ساخت قطعات بزرگ‌تر، معمولاً مواد بیشتری مصرف کرده و ضایعات بیشتری ایجاد می‌کند. این تفاوت‌ها در شاخص‌هایی مانند مصرف انرژی و میزان انتشار آلاینده‌ها به‌وضوح دیده می‌شود. به طور کلی، انتخاب آگاهانه روش تولید متناسب با نوع قطعه و شرایط فرایند می‌تواند نقش مهمی در کاهش اثرات زیست‌محیطی داشته باشد و اهمیت استفاده از فناوری‌های پایدار و تحلیل چرخه عمر پیش از تصمیم‌گیری تولید را نشان می‌دهد.

کلمات کلیدی : تولید سبز کاهش ضایعات تولید افزایشی تولید کاهشی پایداری زیست محیطی بهینه‌سازی فرآیند