واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم

سیده مریم مجتبوی¹ تکتم رسائی²

1) استادیار گروه معماری، مؤسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد معماری داخلی، مؤسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-AAHEEE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    با توجه به دغدغه‌ی فزاینده پیرامون مصرف انرژی و نقش کلیدی صنعت ساختمان به عنوان یکی از مهم‌ترین مصرف‌کنندگان عمده، گرایش به سمت طراحی ساختمان‌های انرژی صفر به یک ضرورت تبدیل شده است. این روند، چالش‌های منحصر به فردی را در زمینه‌ی بازسازی و استفاده مجدد از بناهای تاریخی به دنبال دارد؛ چرا که این میراث‌های ارزشمند فرهنگی باید با حفظ کامل هویت و کمترین میزان تغییرات، بهینه‌سازی شوند. پژوهش حاضر با هدف دستیابی به راهکارهایی که همزمان مصرف انرژی را کاهش دهند و اصالت تاریخی بنا را حفظ کنند، به بررسی استفاده از سیستم‌های غیرفعال (ساکن) سرمایش و گرمایش پرداخته است. تمرکز اصلی این تحقیق بر دو راهکار مهم است: ۱. تبدیل حیاط مرکزی به آتریوم: این تغییر می‌تواند به عنوان یک سیستم ساکن عمل کرده و در بهینه‌سازی حرارتی و نوری ساختمان‌های تاریخی موثر باشد. ۲. استفاده از سایه‌بان برای پنجره‌ها: این متغیر نیز با هدف کاهش بار حرارتی ناخواسته، حفظ نما و کمترین دستکاری در ساختار اصلی مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله، پس از تحلیل پژوهش‌های پیشین و مبانی نظری، یک مدل مفهومی جامع شامل متغیرهای مؤثر آتریوم بر صرفه‌جویی در انرژی تدوین و ارائه شده است. بررسی و تحلیل این متغیرها نشان داد است که از میان تمامی عوامل، سایبان در سقف آتریوم به عنوان یک راهکار مؤثر، مورد تأیید و توافق بخش عمده‌ای از محققان و نظریه‌پردازان این حوزه قرار دارد. این نتیجه، مسیر را برای به‌کارگیری نوآورانه و در عین حال محافظه‌کارانه از معماری پایدار در احیای بناهای تاریخی هموار می‌سازد.

کلمات کلیدی : آتریوم انرژی حیاط مرکزی ساختمان مصرف انرژی