واکاوی راهبردهای مدیریت ریسک در قراردادهای ساختمانی؛ تحلیل شکاف میان متدهای کلاسیک و سیستم‌های تصمیم‌یار دیجیتال

واکاوی راهبردهای مدیریت ریسک در قراردادهای ساختمانی؛ تحلیل شکاف میان متدهای کلاسیک و سیستم‌های تصمیم‌یار دیجیتال

شیدا کیان1 پونه دهستان آبکنار2 احد نظري3 شایان حجت پناه4

1) دانشجوي كارشناسي ارشد مديريت پروژه و ساخت، دانشگاه شهيد بهشتي
2) دانشجوي كارشناسي ارشد مديريت پروژه و ساخت، دانشگاه شهيد بهشتي
3) دانشیار مدیریت پروژه و ساخت، گروه ساختمان، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
4) دانشجوی دکتری مهندسی عمران، مهندسی و مدیریت ساخت، دانشگاه تهران

کد IOI مقاله : AAHF-ABAGFZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    صنعت ساخت‌وساز به دلیل ماهیت پویا و حضور ذینفعان متعدد، همواره با ریسک‌های قراردادی پیچیده‌ای روبروست که مدیریت ناکارآمد آن‌ها منجر به دعاوی حقوقی پرهزینه و تأخیرهای عملیاتی می‌گردد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل شکاف میان رویکردهای سنتی و نوین، به واکاوی راهبردهای مدیریت ریسک در قراردادهای ساختمانی می‌پردازد. در بخش نخست، متدهای کلاسیک نظیر مکانیزم‌های تخصیص ریسک در استانداردهای فیدیک و بندهای معافیت از مسئولیت مورد تحلیل قرار گرفته‌اند؛ یافته‌های توصیفی نشان می‌دهد که اتکا بر قضاوت‌های ذهنی و بازنگری دستی اسناد در روش‌های سنتی، از عوامل اصلی بروز ابهام و افزایش اختلافات قراردادی است. در بخش دوم، پتانسیل سیستم‌های تصمیم‌یار دیجیتال شامل مدل‌های پردازش زبان طبیعی، بلاک‌چین و قراردادهای هوشمند بر اساس متون پیشرو مورد بررسی قرار گرفته است. تحلیل‌های تطبیقی نشان می‌دهد که به‌کارگیری هوش مصنوعی در شناسایی خودکار بندهای سمی و بهره‌گیری از قراردادهای هوشمند جهت خودکارسازی تعهدات، تحولی بنیادین در شفافیت و انطباق‌پذیری فرآیندهای قراردادی ایجاد می‌کند. در نهایت، این پژوهش ضمن ارائه پیشنهادهای راهبردی برای ذینفعان، بر ضرورت گذار از پارادایم صلب سنتی به سمت اکوسیستم‌های هوشمند به عنوان ضرورتی استراتژیک برای کاهش دعاوی و تضمین موفقیت پروژه‌ها تأکید می‌ورزد.

کلمات کلیدی : مدیریت ریسک قراردادی هوش مصنوعی بلاک‌چین قراردادهای هوشمند فیدیک تحول دیجیتال