مدیریت ریسک ذی‌نفع‌محور در پروژه‌های ساخت پایدار: ارائه چارچوب مفهومی بر اساس مرور ادبیات

مدیریت ریسک ذی‌نفع‌محور در پروژه‌های ساخت پایدار: ارائه چارچوب مفهومی بر اساس مرور ادبیات

نرگس منعمي مطلق1 سپيده زماني2 احد نظري3 شایان حجت پناه4

1) دانشجوي كارشناسي ارشد مديريت پروژه و ساخت، دانشگاه شهيد بهشتي
2) دانشجوي كارشناسي ارشد مديريت پروژه و ساخت، دانشگاه شهيد بهشتي
3) دانشیار مدیریت پروژه و ساخت، گروه ساختمان، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی
4) دانشجوی دکتری مهندسی عمران، مهندسی و مدیریت ساخت، دانشگاه تهران

کد IOI مقاله : AAHF-ABAGZF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    پروژه‌های ساخت پایدار، به‌ویژه در اقتصادهای نوظهور، به دلیل پیچیدگی‌های ساختاری و تعدد ذی‌نفعان، با چالش‌های جدی در تحقق اهداف پایداری مواجه هستند. رویکردهای سنتی مدیریت ریسک با تمرکز درون‌سازمانی بر ابعاد فنی و مالی، اغلب در برابر ریسک‌های تعاملی و اجتماعی که ریشه در پویایی‌های میان ذی‌نفعان دارند، ناکارآمد هستند. هدف این پژوهش، تبیین ضرورت گذار از مدیریت ریسک ایستا به رویکردی یکپارچه و ذی‌نفع‌محور است. این مطالعه با تحلیل ادبیات معاصر و شواهد تجربی استدلال می‌کند که مشارکت ذی‌نفعان نه یک فعالیت مکمل، بلکه سازوکار میانجی کلیدی است که فرآیندهای مدیریت ریسک را به عملکرد پایدار (اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی) پیوند می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد شناسایی و ارزیابی ریسک تنها هنگامی به بهبود عملکرد پایداری منجر می‌شود که با هم‌راستاسازی ادراکات ذی‌نفعان و ایجاد ساختارهای حاکمیتی مشارکتی همراه باشد. بر این اساس، چارچوب مفهومی ERMS-IF ارائه‌شده که بر چهار ستون اصلی استوار است: تحلیل پویای ذی‌نفعان، ساختارهای حاکمیتی افقی و عمودی، مدیریت تفاوت‌های ادراک ریسک و ارزیابی بازخوردمحور. اصالت پژوهش در بازتعریف مدیریت ریسک از کارکردی حفاظتی به قابلیت راهبردی ارزش‌آفرین نهفته است که بر ضرورت مشارکت مستقیم (در مقابل تعامل نمادین) برای کسب مشروعیت اجتماعی و تاب‌آوری پروژه تأکید دارد. این چارچوب، نقشه راهی عملی برای مدیران پروژه در نهادینه‌سازی حاکمیت مشارکتی در محیط‌های پرعدم‌قطعیت فراهم می‌آورد.

کلمات کلیدی : مدیریت ریسک پروژه مدیریت ذی‌نفعان پروژه‌های ساخت پایدار تعامل ذی‌نفعان پایداری پروژه چارچوب erms if