تحلیل حس مکان در نمای ساختمان دادگستری ارومیه

تحلیل حس مکان در نمای ساختمان دادگستری ارومیه

جواد شریف نژاد1 ساناز پژمان2 فرناز تقی زاده3

1) استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری گرایش معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ایران -
3) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری گرایش معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABAHAH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    حس مکان یکی از مفاهیم بنیادین در مطالعات معماری و طراحی شهری است که به چگونگی شکل‌گیری پیوند ادراکی و معنایی میان انسان و محیط ساخته‌شده می‌پردازد. بناهای حکومتی و قضایی به دلیل نقش اجتماعی و نمادین خود، سهم مهمی در شکل‌دهی به تجربه فضایی شهروندان و خوانایی فضاهای شهری دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل حس مکان در نمای ساختمان دادگستری ارومیه و بررسی ارتباط میان ویژگی‌های کالبدی نما و تجربه ادراکی کاربران انجام شده است. این تحقیق از نوع کیفی و با رویکرد توصیفی–تحلیلی است و داده‌های آن از طریق مطالعه اسنادی منابع علمی معتبر و مشاهده میدانی مستقیم گردآوری شده است. مشاهدات میدانی در سه مقیاس ادراکی شامل دید از دور، مواجهه نزدیک و تجربه ورودی بنا صورت گرفته و عناصر کالبدی مؤثر بر حس مکان مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که استقرار ساختمان در میدان ایالت، خوانایی بصری، فرم متقارن، ریتم منظم نما، استفاده از مصالح سنگین و طراحی رسمی ورودی، در انتقال حس اقتدار، رسمیت، نظم و امنیت نقش مؤثری دارند. همچنین نتایج حاکی از آن است که تجربه ادراکی کاربران با کارکرد قضایی بنا و پیام‌های فضایی آن همخوانی دارد و نما توانسته است هویت نهادی ساختمان را در مقیاس شهری تقویت کند. این پژوهش بر اهمیت نقش طراحی نمای ساختمان‌های رسمی در ارتقای کیفیت ادراک فضایی، تقویت حس تعلق و افزایش خوانایی محیط‌های شهری تأکید می‌کند.

کلمات کلیدی : حس مکان نمای ساختمان ساختمان‌های قضایی ادراک محیطی تجربه فضایی میدان ایالت