بررسی اصول و عوامل موثر در طراحی مدارس ابتدایی

بررسی اصول و عوامل موثر در طراحی مدارس ابتدایی

فاطمه نجفی1

1) کارشناس ارشد مهندسی معماری، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

کد IOI مقاله : AAHF-ABAZBH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    فضاهای آموزشی نقش تعیین‌کننده‌ای در رشد شناختی، روانی و اجتماعی کودکان دارند، اما بسیاری از مدارس ابتدایی فاقد معیارهای کیفی مناسب بوده و عوامل محیطی موثر بر یادگیری در آن‌ها نادیده گرفته می‌شود. کمبود چارچوب مشخص برای طراحی مدارس متناسب با نیازهای روانشناختی و آموزشی کودکان، چالش اساسی در معماری آموزشی محسوب می‌شود. هدف این پژوهش شناسایی، تحلیل و اولویت‌بندی اصول و عوامل موثر در طراحی مدارس ابتدایی و ارائه الگویی جامع و کاربردی برای معماران و طراحان فضاهای آموزشی است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و ترکیبی کتابخانه‌ای-میدانی بود. داده‌ها از سه مدرسه ابتدایی شهر کرج (روحانی، علوی، شریف‌البرز) شامل ۳۵۰ دانش‌آموز و ۲۰ معلم با ابزارهای لوکس‌متر، دسی‌بل‌متر و پرسشنامه جمع‌آوری و با SPSS (T-test، ANOVA) و روش‌های AHP و ANP تحلیل شدند. نتایج نشان داد نور طبیعی (۳۰۰-۵۰۰ لوکس) تمرکز را ۲۰٪، تهویه مناسب کاهش استرس را ۱۵٪، رنگ‌های گرم انگیزه را ۱۵٪، متریال‌های طبیعی آرامش را ۱۲٪ و امنیت اطمینان را ۱۸٪ افزایش دادند. تعامل با طبیعت خلاقیت را ۲۲٪، کاهش نویز به زیر ۴۵ دسی‌بل تمرکز را ۱۵٪ و بافت‌های طبیعی امنیت را ۱۸٪ بهبود بخشیدند. تحلیل AHP سایت کره‌ای (امتیاز ۸.۲) را به عنوان گزینه بهینه معرفی کرد. طراحی پیشنهادی مدرسه ۵۰۰۰ مترمربعی با حیاط مرکزی، فضای سبز ۱۵۰۰ مترمربع، متریال‌های بومی و انرژی خورشیدی ارائه شد. این پژوهش نشان داد طراحی مدارس با تأکید بر عوامل حس‌گرا می‌تواند محیطی مطلوب برای یادگیری، خلاقیت و سلامت روان کودکان ایجاد کند.

کلمات کلیدی : اصول طراحی تعامل با طبیعت عوامل محیطی مدارس ابتدایی معماری حس‌گرا