تهیه نقشه پهنه‌بندی خطر رواناب برای مواجهه با بارش‌های ناگهانی (مطالعه موردی: یک حوضه آبریز کوچک شهری در شهر شیراز(

تهیه نقشه پهنه‌بندی خطر رواناب برای مواجهه با بارش‌های ناگهانی (مطالعه موردی: یک حوضه آبریز کوچک شهری در شهر شیراز(

مصطفی اکبری باصری1

1) کارشناس نقشه برداری شهرداری شیراز،

کد IOI مقاله : AAHF-ABBCEE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    در شهر شیراز به دلیل وقوع مکرر بارش‌های ناگهانی و تبدیل سریع آن به رواناب‌های مخرب، مدیریت ریسک سیلاب‌های شهری به‌ویژه در حوضه‌های آبریز کوچک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف این مطالعه، تهیه نقشه پهنه‌بندی خطر رواناب برای مواجهه با این بارش‌ها در یک حوضه آبریز کوچک شهری نمونه در شیراز است. روش پژوهش مبتنی بر تلفیق سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره است. بدین منظور، لایه‌های مؤثر شامل شدت بارش (با دوره بازگشت‌های مختلف)، شیب، کاربری اراضی، گروه هیدرولوژیکی خاک و فاصله از آبراهه، با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وزندهی و تلفیق شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که بخش‌های شیب‌دار بالادست و مناطقی با نفوذپذیری کم (مانند سطوح شهری فشرده) در کلاس خطر بسیار زیاد قرار گرفته‌اند. اعتبارسنجی نقشه نهایی با استفاده از شاخص ROC و تطابق با وقایع سیلاب تاریخی، دقت قابل قبول مدل را تأیید کرد. درنتیجه، نقشه تولیدشده ابزار مؤثری برای برنامه‌ریزان شهری و مدیران بحران در جهت اولویت‌بندی اقدامات کاهش اثرات بارش‌های ناگهانی فراهم می‌کند.

کلمات کلیدی : رواناب پهنه‌بندی خطر بارش ناگهانی سامانه اطلاعات جغرافیایی (gis) شیراز