معماری روستای ماخونیک به مثابه بازتاب فرهنگ بومی: بررسی نشانه‌ها و ساختارهای سنتی

معماری روستای ماخونیک به مثابه بازتاب فرهنگ بومی: بررسی نشانه‌ها و ساختارهای سنتی

مرضیه قاسمی1 منصوره سلیمانی2

1) استادیار، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2) دانشجو کارشناسی ارشد، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABBDCD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چکیده معماری بومی روستاهای ایران، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نمودهای فرهنگ محلی، بازتاب‌دهنده شیوه زیست، باورها و سازگاری انسان با محیط طبیعی است. مسأله اصلی این پژوهش، چگونگی بازتاب فرهنگ بومی در ساختارها و نشانه‌های کالبدی و فضایی معماری روستای ماخونیک و نقش آن در تقویت هویت مکانی و توسعه پایدار روستا است. این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش‌هاست که معماری بومی ماخونیک از چه مؤلفه‌ها و نشانه‌های فرهنگی برخوردار است و این مؤلفه‌ها چگونه می‌توانند در ارتقای گردشگری پایدار مؤثر واقع شوند. هدف این پژوهش، تحلیل نشانه‌ها و ساختارهای سنتی معماری روستای ماخونیک و تبیین نقش آن‌ها در حفظ هویت فرهنگی و بهره‌برداری پایدار از ظرفیت‌های گردشگری است. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی بوده و بر پایه مطالعات اسنادی، بررسی منابع علمی مرتبط با معماری بومی ایران و تحلیل کیفی مؤلفه‌های کالبدی و فضایی معماری روستا انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ویژگی‌هایی همچون فرم خاص بناها، الگوی فضایی متراکم، استفاده از مصالح بومی و مقیاس انسانی فضاها، بازتابی مستقیم از فرهنگ، معیشت و شرایط اقلیمی جامعه محلی ماخونیک است و این ویژگی‌ها نقش مؤثری در شکل‌گیری تجربه گردشگری اصیل دارند. نتیجه‌گیری پژوهش بیانگر آن است که حفظ و احیای معماری بومی و منظر فرهنگی روستای ماخونیک، در کنار بهره‌گیری آگاهانه از ظرفیت‌های گردشگری، می‌تواند ضمن تقویت هویت فرهنگی، زمینه‌ساز توسعه پایدار اقتصادی و فرهنگی منطقه باشد. واژه‌های کلیدی: معماری بومی، هویت فرهنگی، ، نشانه‌شناسی معماری، توسعه پایدار.

کلمات کلیدی : معماری بومی هویت فرهنگی نشانه‌شناسی معماری توسعه پایدار