بررسی نقوش استفاده شده در چادر شب گیلان و‌ قاسم آباد

بررسی نقوش استفاده شده در چادر شب گیلان و‌ قاسم آباد

فاطمه عطائی نژاد1 مریم سعیدی2

1) استاد مدعو دانشگاه
2) دانشجوی کارشناسی

کد IOI مقاله : AAHF-ABCKFC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چادرشب‌بافی یکی از کهن‌ترین شیوه‌های نساجی سنتی ایران است که ریشه در دانش بومی، مهارت‌های تجربی و خلاقیت زنان سخت‌کوش این سرزمین دارد. این هنر سنتی در گذشته با استفاده از الیاف طبیعی گیاهی و حیوانی و از طریق فرآیندهایی همچون تابیدن، ریسیدن و رنگرزی دستی تولید می‌شده است. با گذشت زمان و هم‌زمان با صنعتی شدن جوامع، الیاف مصنوعی نیز وارد این حوزه شدند، اما ساختار و هویت سنتی چادرشب‌بافی همچنان حفظ شده و به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ایران تداوم یافته است. چادرشب‌بافی در بسیاری از استان‌های ایران رواج داشته و هر منطقه با توجه به شرایط اقلیمی، فرهنگ محلی و ذوق هنری بافندگان، دارای طرح‌ها و رنگ‌بندی‌های متنوعی است. در این میان، استان گیلان و به‌ویژه روستای قاسم‌آباد از مهم‌ترین مراکز بافت چادرشب به شمار می‌آیند. چادرشب‌های ابریشمی قاسم‌آباد به دلیل کیفیت بالا، ظرافت در بافت و هماهنگی چشم‌نواز رنگ‌ها، شهرتی فراتر از مرزهای ایران یافته‌اند. نقوش چادرشب‌های گیلان اغلب برگرفته از طبیعت، حیوانات، محیط پیرامون و ابزارهای ساده‌ی زندگی روزمره است. زنان بافنده بدون استفاده از نقشه‌های مکتوب و تنها با تکیه بر حافظه‌ی بصری و تجربه‌ی شخصی خود، این طرح‌ها را خلق و اجرا می‌کردند که نشان‌دهنده‌ی پیوند عمیق این هنر با زندگی روزمره آنان است. چادرشب در فرهنگ مردم گیلان تنها یک پارچه‌ی مصرفی نبوده، بلکه کاربردهای متنوعی چون کمرپیچ، رختخواب‌پیچ، پوشاک و بقچه داشته است. از این رو، چادرشب را می‌توان نمادی از هویت فرهنگی، مهارت زنان و تداوم سنت‌های بومی در جامعه‌ی گیلان دانست

کلمات کلیدی : چادر شب گیلان قاسم آباد چادرشب بافی منسوجات سنت