بازخوانی منطق بیونیک معماری سنتی ایران به‌منظور دستیابی به ساختمان‌های انرژی‌صفر

بازخوانی منطق بیونیک معماری سنتی ایران به‌منظور دستیابی به ساختمان‌های انرژی‌صفر

جواد جوان مجیدی1 داود اخوان22

1) استادیار، گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
2) دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABDBAE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    این پژوهش به بازخوانی راهکارهای غیرفعال بیونیک در معماری سنتی ایران به عنوان پارادایمی نوین برای دستیابی به ساختمان‌های انرژی‌صفر در اقلیم‌های مختلف می‌پردازد. مطالعه حاضر با اتخاذ روش‌شناسی ترکیبی و با استفاده از تحلیل‌های تطبیقی نظام‌مند، واکاوی اسناد تاریخی و مطالعات میدانی عمیق انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق بررسی نمونه‌های شاخص شامل بادگیرهای یزد، یخچال‌های طبیعی کرمان و آب‌انبارهای شیراز گردآوری و با بهره‌گیری از روش‌های کیفی تحلیل محتوا و استنتاج منطقی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که این سازه‌ها با الهام از سامانه‌های طبیعی، از اصول کاربردی و قابل تعمیم شامل بهینه‌سازی جریان هوا، ذخیره‌سازی انرژی حرارتی و خلق میکروکلیما در چارچوب راهکارهای غیرفعال بهره برده‌اند. بر مبنای شواهد میدانی و محاسبات تئوریک، به‌کارگیری این راهکارها می‌تواند بین ۴۰ تا ۶۰ درصد در کاهش مصرف انرژی سیستم‌های سرمایشی و بین ۲۵ تا ۴۵ درصد در کاهش کل مصرف انرژی ساختمان مؤثر باشد. چارچوب طراحی استخراج شده از این پژوهش، مشتمل بر اصول کلیدی قابل تطبیق با شرایط مختلف اقلیمی است که قابلیت کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وابستگی به سیستم‌های مکانیکی را دارا می‌باشد. ارزیابی چارچوب پیشنهادی از طریق بازبینی پیشینه تحقیقات متخصصان بین‌المللی و مطالعات تطبیقی در سه اقلیم مختلف نشان می‌دهد که این راهکارها می‌توانند تا ۷۰ درصد در بهبود عملکرد ترمودینامیکی ساختمان‌ها مؤثر واقع شده و مسیر دستیابی به ساختمان انرژی‌صفر را هموار سازند. این پژوهش با ارائه راهکارهای قابل بومی‌سازی، افق جدیدی در راستای تحقق ساختمان‌های انرژی‌صفر در مقیاس جهانی گشوده و گامی اثربخش در جهت تحقق معماری پایدار و اکوتکنولوژیک محسوب می‌گردد.

کلمات کلیدی : معماری بیونیک ساختمان انرژی‌صفر راهکارهای غیرفعال معماری سنتی ایران توسعه پایدار