بازخوانی ساختار فضایی خانه‌های های سنتی شهر مشهد با تاکید بر فرهنگ جنسیتی

بازخوانی ساختار فضایی خانه‌های های سنتی شهر مشهد با تاکید بر فرهنگ جنسیتی

سمیرا حسینی رودباری1 حسین سلطان زاده2 مهرداد متین3 محمد محمد زاده دوگاهه4

1) گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی،واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران
2) نویسنده مسئول، گروه معماری،دانشکده معماری و شهرسازی،دانشگاه آزاد اسلامی،واحد تهران مرکزی،تهران،ایران
3) گروه معماری،دانشکده معماری و شهرسازی،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران
4) گروه معماری،واحد رودبار،دانشگاه آزاد اسلامی،رودبار،ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABDZZF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    مسئله جنسیت و خرده فرهنگ های مرتبط با دیرگاه جنسیتی در جوامع در سال های اخیر مورد توجه خاص قرار گرفته است. خانه‌های سنتی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بسترهای تجلی روابط اجتماعی، نقش تعیین‌کننده‌ای در بازنمایی فرهنگ جنسیتی داشته‌اند. شهر مشهد به‌دلیل جایگاه مذهبی و ساختار اجتماعی خاص، الگوهای متمایزی از ساختار فضایی خانه‌های های سنتی را تجربه کرده است. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی ساختار فضایی خانه‌های سنتی مشهد و تحلیل تأثیر فرهنگ جنسیتی بر شکل‌گیری ساختار کالبدی خانه های سنتی مشهد انجام شده است. روش تحقیق کیفی وروش تحلیل توصیفی-تفسیری مبتنی بر مطالعه موردی، تحلیل پلان‌ها و بررسی سلسله‌مراتب فضایی درسه نمونه‌ مورد مطالعه از خانه‌های تاریخی و سنتی مشهد شامل خانه‌های زرین زاده،کوزه کنانی، سبزواری ها با قدمت قاجاری است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تفکیک فضایی اندرونی و بیرونی، طراحی فضاهای میانی و کنترل دید و دسترسی، نقش اساسی در بازتولید مرزهای فرهنگ جنسیتی داشته‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد که ساختار فضایی خانه‌های سنتی مشهد نه‌تنها پاسخی به اقلیم، بلکه بازتابی مستقیم از ارزش‌های فرهنگی و جنسیتی جامعه بوده است. واژگان کلیدی: خانه سنتی، ساختار فضایی، فرهنگ جنسیتی، محرمیت، مشهد

کلمات کلیدی : خانه سنتی فرهنگ جنسیتی مشهد محرمیت ساختار فضایی