بازتعریف کالبد معماری در فضاهای عمومی با تاکید بر برابری جنسیتی

بازتعریف کالبد معماری در فضاهای عمومی با تاکید بر برابری جنسیتی

هادی خیابانی1 سیامک پناهی2

1) بازتعریف کالبد معماری در فضاهای عمومی با تاکید بر برابری جنسیتی
2) بازتعریف کالبد معماری در فضاهای عمومی با تاکید بر برابری جنسیتی

کد IOI مقاله : AAHF-ABEBGD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    چکیده فضاهای عمومی شهری به عنوان بستر تعاملات اجتماعی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی و تحقق عدالت اجتماعی دارند. یکی از ابعاد کلیدی عدالت شهری، برابری جنسیتی است که حضور و مشارکت زنان در فضاهای شهری را تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف این مطالعه بررسی رابطه مورفولوژی و ساختار فضایی فضاهای عمومی با حضور زنان و ارائه راهکارهایی برای طراحی شهری فراگیر و جنسیت‌محور می‌باشد. روش تحقیق از نوع تحلیل توصیفی–پیمایشی است و شامل تحلیل مورفولوژیک فضاها، بررسی شبکه‌بندی شهری و جمع‌آوری داده‌های میدانی از طریق پرسشنامه و مصاحبه با کاربران زن می‌باشد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که ویژگی‌های کالبدی مانند فضاهای باز، مسیرهای پیوسته، دید وسیع و امکان نظارت طبیعی نقش اساسی در تسهیل حضور زنان در فضاهای عمومی دارند. در مقابل، فضاهای بسته، مسیرهای ناکارآمد و طراحی محدود باعث کاهش مشارکت زنان می‌شوند. علاوه بر این، عوامل اجتماعی و فرهنگی شامل ادراک امنیت، نگرش‌های جامعه و استانداردهای جنسیتی بر میزان حضور زنان تأثیرگذار است و بدون توجه به آنها، طراحی کالبدی به تنهایی نمی‌تواند حضور زنان را تضمین کند. نتایج تحقیق تأکید می‌کند که برای دستیابی به فضاهای عمومی فراگیر، امن و عدالت‌محور، لازم است برنامه‌ریزان و طراحان شهری همزمان به ویژگی‌های مورفولوژیک و نیازهای اجتماعی–فرهنگی زنان توجه کنند. همچنین ترکیب تحلیل‌های کالبدی و اجتماعی، امکان ارائه راهکارهای عملی و مستدل برای بهبود حضور زنان و ارتقای کیفیت زندگی شهری را فراهم می‌آورد. واژگان کلیدی: فضاهای عمومی، برابری جنسیتی، مورفولوژی فضایی، حضور زنان، طراحی شهری فراگیر

کلمات کلیدی : فضاهای عمومی برابری جنسیتی مورفولوژی فضایی حضور زنان طراحی شهری فراگیر