مروری بر نقش آبیاری هوشمند در کاهش مصرف آب و ارتقای پایداری زیست‌محیطی فضاهای سبز شهری

مروری بر نقش آبیاری هوشمند در کاهش مصرف آب و ارتقای پایداری زیست‌محیطی فضاهای سبز شهری

محمدرضا لطفی1 ایوب عباسی مهدی آبادی2

1) مهندسی عمران دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر، مدیرعامل سازمان فاوا شهرداری کرمانشاه
2) دانشجوی دکتری اکولوژی گیاهان زراعی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی

کد IOI مقاله : AAHF-ABEHGE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    فضاهای سبز شهری به‌عنوان یکی از ارکان اساسی پایداری زیست‌محیطی در شهرها، نقش حیاتی در بهبود کیفیت زندگی شهروندان، تعدیل دمای محیط، کاهش آلودگی هوا و ارتقای سلامت روانی ایفا می‌کنند. با این حال، کمبود منابع آب شیرین و تشدید تنش‌های آبی در بسیاری از مناطق جهان، به‌ویژه در کشورهای واقع در کمربند خشک و نیمه‌خشک، مدیریت پایدار این فضاها را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. در ایران نیز بحران آب به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محدودیت‌های توسعه و نگهداری فضاهای سبز شهری شناخته می‌شود. در این میان، فناوری‌های آبیاری هوشمند با بهره‌گیری از حسگرهای دقیق، الگوریتم‌های یادگیری ماشین، اینترنت اشیا و سامانه‌های تصمیم‌یار، افق‌های نوینی را برای بهینه‌سازی مصرف آب و ارتقای پایداری زیست‌محیطی فضاهای سبز شهری گشوده‌اند. مقاله حاضر به مرور جامع و نظام‌مند نقش آبیاری هوشمند در کاهش مصرف آب و ارتقای پایداری زیست‌محیطی فضاهای سبز شهری می‌پردازد. در این بررسی، ضمن تحلیل مفاهیم و مؤلفه‌های کلیدی آبیاری هوشمند، کاربردهای این فناوری در زمینه‌های مختلف از جمله کنترل‌کننده‌های مبتنی بر تبخیر-تعرق، سامانه‌های مبتنی بر رطوبت خاک، شبکه‌های حسگر بی‌سیم، و مدل‌های پیش‌بینی مبتنی بر هوش مصنوعی مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته‌های مرور نشان می‌دهد که به‌کارگیری سامانه‌های آبیاری هوشمند می‌تواند منجر به صرفه‌جویی ۱۵ تا ۶۰ درصدی در مصرف آب فضاهای سبز شهری شود. افزون بر این، استفاده از منابع آبی جایگزین نظیر آب‌های خاکستری و پساب تصفیه‌شده در تلفیق با فناوری‌های هوشمند، پتانسیل قابل توجهی برای کاهش فشار بر منابع آب شرب و ارتقای تاب‌آوری شهری در برابر تغییرات اقلیمی دارد. در پایان، چالش‌های پیش روی پیاده‌سازی گسترده این فناوری‌ها و شکاف‌های پژوهشی موجود مورد بحث قرار گرفته و پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی ارائه شده است.

کلمات کلیدی : آبیاری هوشمند فضای سبز شهری پایداری زیست‌محیطی مدیریت مصرف آب اینترنت اشیا منابع آب شهری