تحول دیجیتال و گردشگری هوشمند در ایران: مروری بر فناوری‌ها، کاربردها و چالش‌ها

تحول دیجیتال و گردشگری هوشمند در ایران: مروری بر فناوری‌ها، کاربردها و چالش‌ها

فاطمه دهقانی سلطانی1

1) دانشجوی کارشناسی مهندسی کامپیوتر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بافت، کرمان، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABEHZC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    این مرور روایی به بررسی نقش تحول دیجیتال در بازآفرینی صنعت گردشگری با تمرکز ویژه بر ظهور، کاربردها و چالش‌های گردشگری هوشمند در ایران می‌پردازد. در این مطالعه، با بهره‌گیری از رویکرد مرور ادبیات ساختارمند اما غیرسیستماتیک، پژوهش‌های منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ بررسی و از طریق تحلیل تماتیک، یافته‌های مفهومی و تجربی آن‌ها تلفیق شده است. هدف این مرور، ارائه تصویری یکپارچه از روندهای جهانی گردشگری هوشمند و تبیین وضعیت، فرصت‌ها و محدودیت‌های پیاده‌سازی آن در ایران است. یافته‌ها نشان می‌دهد گردشگری هوشمند در امتداد تحول گردشگری الکترونیک، به سمت اکوسیستم‌های داده‌محور و مبتنی بر پلتفرم حرکت کرده است. این تحول با اتکا بر فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، تحلیل کلان‌داده و رایانش ابری، موجب تغییر در شیوه مدیریت مقاصد گردشگری، تجربه گردشگران و سازوکارهای خلق ارزش شده است. در این چارچوب، تصمیم‌گیری داده‌محور و تعاملات بلادرنگ به عناصر کلیدی نظام‌های گردشگری نوین تبدیل شده‌اند. در بستر ایران، اگرچه پذیرش فناوری‌های دیجیتال در برخی مقاصد شهری و میراثی آغاز شده است، اما این فرایند همچنان پراکنده و ناهماهنگ است. مهم‌ترین چالش‌ها شامل ضعف زیرساخت‌های دیجیتال، محدودیت‌های نهادی و مقرراتی، نابرابری در آمادگی دیجیتال و شکاف میان نوسازی فناورانه و اصالت فرهنگی است. همچنین مسائل مرتبط با حکمرانی داده و عدالت دیجیتال از چالش‌های مهم این حوزه محسوب می‌شوند. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد ایران در حال گذار به پارادایم گردشگری هوشمند است، اما این مسیر ناهمگون و وابسته به شرایط زمینه‌ای است. تقویت زیرساخت‌های دیجیتال، ارتقای حکمرانی داده و هم‌راستاسازی نوآوری فناورانه با الزامات اجتماعی و فرهنگی، برای توسعه پایدار گردشگری هوشمند در کشور ضروری است.

کلمات کلیدی : تحلیل کلان‌داده تحول دیجیتال گردشگری هوشمند ایران گردشگری ۴ ۰ پلتفرم‌گردشگری هوش مصنوعی