مروری بر نقش کاداستر هوشمند در صیانت حقوقی از املاک شهرداری و کاهش تعارضات مالکیت شهری

مروری بر نقش کاداستر هوشمند در صیانت حقوقی از املاک شهرداری و کاهش تعارضات مالکیت شهری

عاطفه بهروزی فرد1

1) لیسانس حقوق، دانشگاه پیام نور مشهد، پست سازمانی مسول حقوقی و املاک

کد IOI مقاله : AAHF-ABFFBD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    صیانت حقوقی از املاک شهرداری‌ها، به‌ویژه در شهرهای در حال گسترش، صرفاً یک مسئله ثبتی یا نقشه‌برداری نیست، بلکه به یکی از محورهای اصلی حکمرانی شهری، شفافیت دارایی‌های عمومی، پیشگیری از دعاوی مالکیت، کاهش تعارضات نهادی و افزایش کارایی برنامه‌ریزی شهری تبدیل شده است. در بسیاری از شهرداری‌ها، پراکندگی اسناد، ضعف در جانمایی دقیق املاک، تعارض میان داده‌های ثبتی و وضع موجود، ابهام در حدود املاک عمومی و اختصاصی، و نبود پیوند مؤثر میان سامانه‌های ثبت، شهرسازی، مالی، حقوقی و GIS، زمینه‌ساز اختلافات مالکیتی، اطاله دادرسی، تضعیف حقوق عمومی و اتلاف منابع شهری شده است. کاداستر هوشمند با ترکیب داده‌های مکانی دقیق، اسناد رسمی، مدل‌های سه‌بعدی، استانداردهای تبادل داده، هوش مصنوعی، بلاک‌چین، سامانه‌های تصمیم‌یار و زیرساخت داده‌های مکانی، می‌تواند نقش مهمی در تبدیل مدیریت املاک شهرداری از رویکرد واکنشی و پرونده‌محور به رویکرد پیشگیرانه، داده‌محور و حقوق‌محور ایفا کند. این مقاله با رویکرد مرور روایتی ـ تحلیلی و سنتز مضمونی، ادبیات مرتبط با کاداستر، اداره زمین، کاداستر سه‌بعدی، کاداستر هوشمند، امنیت مالکیت، شفافیت ثبتی و مدیریت دارایی‌های شهری را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اثرگذاری کاداستر هوشمند در صیانت حقوقی از املاک شهرداری به چهار شرط وابسته است: یکپارچگی نهادی و داده‌ای، اعتبار حقوقی داده‌های مکانی، کیفیت و به‌روزرسانی مستمر اطلاعات، و طراحی سازوکارهای پاسخ‌گویی و حل اختلاف. مقاله در پایان، یک چارچوب مفهومی برای استقرار کاداستر هوشمند شهرداری ارائه می‌کند که شامل لایه داده، لایه حقوقی، لایه تحلیلی، لایه حکمرانی و لایه خدمات عمومی است.

کلمات کلیدی : کاداستر هوشمند املاک شهرداری حقوق مالکیت تعارضات مالکیت شهری حدنگاری مدیریت دارایی شهری کاداستر سه‌بعدی حکمرانی زمین