تحلیل رویکردهای نوین مدیریت پیمان‌های عمرانی شهرداری با تأکید بر شفافیت، کنترل هزینه و کیفیت اجرا

تحلیل رویکردهای نوین مدیریت پیمان‌های عمرانی شهرداری با تأکید بر شفافیت، کنترل هزینه و کیفیت اجرا

محمدرضا عین الهی1

1) لیسانس مهندسی عمران-عمران دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، پست سازمانی رئیس اداره عمرانی

کد IOI مقاله : AAHF-ABFFBG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    مدیریت پیمان‌های عمرانی شهرداری‌ها در نقطه تلاقی سه مطالبه عمومی قرار دارد: شفافیت در تصمیم‌گیری و هزینه‌کرد منابع، کنترل هزینه در شرایط محدودیت بودجه و نوسان قیمت‌ها، و تضمین کیفیت اجرا در پروژه‌هایی که مستقیماً بر زندگی روزمره شهروندان اثر می‌گذارند. مسئله اصلی این مقاله آن است که بسیاری از شهرداری‌ها هنوز پیمان عمرانی را بیشتر به‌مثابه یک فرایند اداری برای انتخاب پیمانکار می‌بینند، در حالی که تجربه پژوهشی و اجرایی نشان می‌دهد پیمان، ابزار حکمرانی پروژه است و از مرحله تعریف نیاز تا تحویل، بهره‌برداری و پاسخ‌گویی عمومی امتداد دارد. این مقاله با رویکرد مرور تحلیلی و سنتز مضمونی، ادبیات فارسی و لاتین مرتبط با تدارکات عمومی، مدیریت پروژه‌های عمرانی، انتخاب پیمانکار، کنترل هزینه، کیفیت اجرا، شفافیت قراردادی، مدیریت ریسک، پیمان‌های مشارکتی، BIM، تدارکات الکترونیکی و فناوری‌های نوظهور را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که هیچ رویکرد منفردی به‌تنهایی قادر به حل هم‌زمان سه مسئله شفافیت، هزینه و کیفیت نیست. تدارکات الکترونیکی می‌تواند ردپای تصمیمات را قابل پیگیری کند، اما بدون داده‌های استاندارد و نظارت مستقل به شفافیت واقعی نمی‌رسد. BIM و کنترل دیجیتال هزینه می‌توانند پیوند میان نقشه، متره، زمان‌بندی و صورت‌وضعیت را تقویت کنند، اما نیازمند بلوغ داده‌ای و قراردادی‌اند. پیمان‌های رابطه‌ای و مشارکتی می‌توانند ادعاها و دوباره‌کاری را کاهش دهند، اما در نبود چارچوب پاسخ‌گویی، خطر کاهش رقابت را دارند. مقاله در پایان مدلی یکپارچه پیشنهاد می‌کند که مدیریت پیمان شهری را بر چهار لایه «داده باز»، «حکمرانی قرارداد»، «کنترل عملکرد» و «یادگیری نهادی» استوار می‌سازد.

کلمات کلیدی : مدیریت پیمان پروژه‌های عمرانی شهرداری شفافیت قراردادی کنترل هزینه کیفیت اجرا تدارکات الکترونیکی bim حکمرانی پروژه