مروری بر کاربرد هوش مصنوعی و مدل‌سازی دیجیتال در تصمیم‌گیری معماری و طراحی شهری شهرداری‌ها

مروری بر کاربرد هوش مصنوعی و مدل‌سازی دیجیتال در تصمیم‌گیری معماری و طراحی شهری شهرداری‌ها

قادر نیک خصال1

1) فوق لیسانس مهندسی معماری دانشگاه آزاد مرند، پست سازمانی کارشناس معماری

کد IOI مقاله : AAHF-ABFFCF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    تحول دیجیتال در شهرداری‌ها تنها به الکترونیکی‌کردن خدمات اداری محدود نمی‌شود؛ بلکه به‌تدریج شیوه شناخت شهر، تحلیل گزینه‌های طراحی، ارزیابی پیامدهای فضایی و تصمیم‌گیری درباره پروژه‌های معماری و طراحی شهری را دگرگون کرده است. هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، مدل‌سازی اطلاعات شهری، دوقلوی دیجیتال شهری، شبیه‌سازی سناریو، تحلیل کلان‌داده، طراحی مولد و داشبوردهای تصمیم‌یار اکنون در حال تبدیل‌شدن به بخشی از زیرساخت شناختی مدیریت شهری هستند. این مقاله با رویکرد مرور نظام‌مند ـ روایی، کاربردهای هوش مصنوعی و مدل‌سازی دیجیتال را در تصمیم‌گیری معماری و طراحی شهری شهرداری‌ها بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که ارزش اصلی این فناوری‌ها در «جایگزینی قضاوت انسانی» نیست، بلکه در افزایش ظرفیت شهرداری برای فهم پیچیدگی، مقایسه سناریوها، شفاف‌سازی پیامدها و کاهش فاصله میان داده، طراحی و سیاست‌گذاری است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این فناوری‌ها در پنج قلمرو اصلی بیشترین اثر را دارند: تحلیل زمینه و پایش شهری، تولید و ارزیابی گزینه‌های طراحی، پشتیبانی از تصمیم‌گیری چندمعیاره، مشارکت دیجیتال شهروندان و مدیریت چرخه عمر پروژه‌های شهری. با این حال، کیفیت داده، سوگیری الگوریتمی، ضعف قابلیت تبیین، شکاف مهارتی، وابستگی به فروشندگان فناوری، نبود چارچوب حقوقی و خطر تکنوکراتیک‌شدن تصمیم‌گیری از مهم‌ترین چالش‌های اجرایی محسوب می‌شوند. مقاله در پایان، چارچوبی مفهومی برای استقرار مسئولانه هوش مصنوعی و مدل‌سازی دیجیتال در شهرداری‌ها پیشنهاد می‌کند که بر هم‌افزایی داده‌های شهری، دانش حرفه‌ای، مشارکت عمومی، شفافیت الگوریتمی و پاسخ‌گویی نهادی استوار است.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی مدل‌سازی دیجیتال دوقلوی دیجیتال شهری طراحی شهری شهرداری تصمیم‌گیری معماری شهر هوشمند طراحی مولد