بررسی نقش هوش مصنوعی در مدیریت پرونده‌های حقوقی شهرداری و ارتقای شفافیت تصمیمات اداری

بررسی نقش هوش مصنوعی در مدیریت پرونده‌های حقوقی شهرداری و ارتقای شفافیت تصمیمات اداری

صدراله مرادی1

1) کارشناسی ارشد حقوق ثبت اسناد و املاک، موسسه آموزش عالی کار قزوین،رئیس اداره اجرای احکام واحد حقوقی شهرداری قزوین

کد IOI مقاله : AAHF-ABFFCG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    گسترش حجم دعاوی، شکایات، قراردادها، پرونده‌های کمیسیون‌ها، آرای مراجع شبه‌قضایی و مکاتبات حقوقی در شهرداری‌ها، اداره حقوقی را از یک واحد صرفاً واکنشی به نهادی راهبردی در مدیریت ریسک، پیشگیری از تعارض و صیانت از منافع عمومی تبدیل کرده است. در چنین وضعیتی، هوش مصنوعی می‌تواند فراتر از یک ابزار فناورانه، به سازوکاری برای بازآرایی فرایندهای حقوقی شهرداری، کاهش خطاهای اداری، افزایش سرعت رسیدگی، ارتقای قابلیت ردیابی تصمیمات و تقویت شفافیت سازمانی بدل شود. هدف این مقاله، مرور تحلیلی نقش هوش مصنوعی در مدیریت پرونده‌های حقوقی شهرداری و تبیین نسبت آن با شفافیت تصمیمات اداری است. مقاله با رویکرد مرور روایی ـ تحلیلی و سنتز مضمونی، ادبیات بین‌المللی و فارسی مرتبط با هوش مصنوعی در بخش عمومی، تصمیم‌گیری الگوریتمی، حقوق اداری، حکمرانی شهری، شفافیت، پاسخگویی و مدیریت پرونده‌های حقوقی را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مهم‌ترین کارکردهای هوش مصنوعی در اداره حقوقی شهرداری شامل طبقه‌بندی هوشمند پرونده‌ها، استخراج خودکار اطلاعات، تحلیل سوابق مشابه، پیش‌بینی ریسک حقوقی، کمک به تنظیم لوایح و قراردادها، پایش مهلت‌های قانونی، شناسایی تعارضات تصمیم‌گیری و تولید داشبوردهای شفافیت است. با این حال، کاربست شتاب‌زده این فناوری بدون حکمرانی داده، نظارت انسانی، توضیح‌پذیری، مستندسازی و رعایت حقوق شهروندان می‌تواند به بازتولید تبعیض، ابهام در مسئولیت، اتکای افراطی به ماشین و کاهش مشروعیت تصمیمات اداری منجر شود. مقاله در پایان، چارچوبی مرحله‌ای برای استقرار مسئولانه هوش مصنوعی در اداره حقوقی شهرداری پیشنهاد می‌کند که بر «انسان در حلقه تصمیم»، «ثبت دلایل»، «شفافیت فرایندی»، «ممیزی الگوریتمی» و «صیانت از داده‌های شهروندان» استوار است.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی اداره حقوقی شهرداری مدیریت پرونده حقوقی شفافیت اداری تصمیم‌گیری الگوریتمی حقوق اداری حکمرانی شهری پاسخگویی