نقش فناوری اطلاعات در شناسایی، تملک و مدیریت املاک و مستغلات شهرداری‌ها: مرور انتقادی ادبیات و ارائه چارچوب مفهومی با تأکید بر شهرداری تبریز

نقش فناوری اطلاعات در شناسایی، تملک و مدیریت املاک و مستغلات شهرداری‌ها: مرور انتقادی ادبیات و ارائه چارچوب مفهومی با تأکید بر شهرداری تبریز

سپیده کریمی ممقانی1

1) کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات، سازمان مدیریت صنعتی- نمایندگی آذربایجان شرقی پست سازمانی: کارشناس املاک، شهرداری منطقه۳ تبریز

کد IOI مقاله : AAHF-ABFFDA
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    مدیریت املاک و مستغلات شهرداری‌ها، به‌ویژه در کلان‌شهرها، صرفاً یک فعالیت ثبتی یا اداری نیست؛ بلکه بخشی از حکمرانی دارایی‌های عمومی، تأمین مالی شهری، اجرای طرح‌های توسعه، صیانت از حقوق مالکانه و افزایش شفافیت سازمانی به شمار می‌آید. پیچیدگی مالکیت شهری، تعدد اسناد، پراکندگی اطلاعات، هم‌پوشانی وظایف سازمانی و حساسیت‌های حقوقی ناشی از تملک املاک، سبب شده است که روش‌های سنتی مبتنی بر پرونده‌های کاغذی و سامانه‌های جزیره‌ای پاسخ‌گوی نیازهای مدیریت شهری نباشند. این مقاله با هدف بررسی انتقادی نقش فناوری اطلاعات در سه حوزه شناسایی، تملک و مدیریت املاک و مستغلات شهرداری‌ها تدوین شده و با تأکید بر ظرفیت‌های کاربردی برای شهرداری تبریز، ادبیات علمی و اجرایی مرتبط را سنتز می‌کند. روش مقاله، مرور ساختاریافته ـ انتقادی است که منطق مرور نظام‌مند و مرور دامنه‌ای را ترکیب می‌کند، اما به دلیل نبود اجرای کامل جست‌وجوی آزمایشگاهی در تمام پایگاه‌ها، از گزارش آمار ساختگی درباره تعداد منابع شناسایی‌شده و حذف‌شده خودداری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که فناوری اطلاعات در این حوزه زمانی مؤثر است که از سطح ابزارهای ثبت داده فراتر رود و به زیرساخت یکپارچه حکمرانی داده، کاداستر شهری، سامانه اطلاعات مکانی، مدیریت چرخه عمر دارایی، ارزیابی حقوقی ـ مالی تملک و داشبوردهای تصمیم‌یار متصل شود. مرور ادبیات همچنین نشان می‌دهد که مهم‌ترین مانع، فقدان فناوری نیست؛ بلکه ضعف استانداردسازی داده، نبود شناسه یکتای ملک، شکاف میان واحدهای حقوقی، مالی، شهرسازی و فناوری، و کمبود سازوکارهای پاسخ‌گویی و به‌روزرسانی داده است. بر اساس سنتز انجام‌شده، مقاله چارچوبی چهارلایه شامل زیرساخت داده، فرایندهای ملکی، حکمرانی نهادی و ارزش عمومی پیشنهاد می‌کند که می‌تواند مبنایی برای پژوهش‌های آینده و طراحی سامانه‌های یکپارچه املاک شهرداری‌ها باشد.

کلمات کلیدی : فناوری اطلاعات املاک و مستغلات شهرداری سامانه اطلاعات مکانی کاداستر شهری تملک املاک مدیریت دارایی‌های عمومی شهرداری تبریز حکمرانی داده