بررسی کاربرد داده‌های پهپادی و تصاویر ماهواره‌ای در پایش ساخت‌وسازهای غیرمجاز و تغییرات کالبدی شهر

بررسی کاربرد داده‌های پهپادی و تصاویر ماهواره‌ای در پایش ساخت‌وسازهای غیرمجاز و تغییرات کالبدی شهر

اصغر علمی کنک لو1

1) کارشناسی ارشد سازه دانشگاه آزاد بستان آباد، پست سازمانی: شهردار

کد IOI مقاله : AAHF-ABFFEC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    رشد شتابان شهرها، فشار بر اراضی پیرامونی، افزایش ارزش زمین و ضعف پیوند میان نظام صدور مجوز، نقشه‌های شهری و پایش میدانی، زمینه‌ای فراهم کرده است که ساخت‌وسازهای غیرمجاز و تغییرات کالبدی خارج از برنامه، به یکی از مسائل جدی مدیریت شهری تبدیل شود. در چنین وضعیتی، اتکا به بازدیدهای پراکنده میدانی یا گزارش‌های موردی شهروندان، برای شناسایی به‌موقع تغییرات کافی نیست. داده‌های پهپادی و تصاویر ماهواره‌ای، به‌ویژه در ترکیب با GIS، پایگاه‌های کاداستر، نقشه‌های پروانه ساختمانی و روش‌های یادگیری ماشین، می‌توانند پایش شهری را از یک فرایند واکنشی به یک نظام شواهد‌محور، دوره‌ای و قابل ممیزی تبدیل کنند. هدف این مقاله، مرور و سنتز انتقادی ادبیات علمی درباره کاربرد سنجش از دور پهپادی و ماهواره‌ای در پایش ساخت‌وسازهای غیرمجاز و تغییرات کالبدی شهر است. مقاله با رویکرد مرور نقشه‌نگارانه و سنتز روایی ـ مضمونی، ۴۵ منبع علمی را بررسی می‌کند که ۹ منبع فارسی از SID و ۳۶ منبع لاتین از پایگاه‌های معتبر بین‌المللی هستند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تصاویر ماهواره‌ای برای غربالگری وسیع، پایش چندزمانه و شناسایی روندهای توسعه کالبدی مناسب‌اند، در حالی‌که داده‌های پهپادی در مستندسازی جزئیات هندسی، ارتفاعی، حجمی و شواهد قابل استناد محلی برتری دارند. با این حال، تشخیص «تغییر کالبدی» به‌تنهایی معادل تشخیص «تخلف ساختمانی» نیست؛ تخلف زمانی قابل احراز است که خروجی سنجش از دور با لایه‌های حقوقی، ضوابط طرح، پروانه ساختمانی و بررسی کارشناسی تلفیق شود. مقاله در پایان، یک چارچوب عملیاتی چندمرحله‌ای برای پایش شهری پیشنهاد می‌کند که بر ترکیب ماهواره، پهپاد، GIS، ارزیابی عدم‌قطعیت، ممیزی انسانی و بازخورد نهادی استوار است.

کلمات کلیدی : داده‌های پهپادی تصاویر ماهواره‌ای ساخت‌وساز غیرمجاز آشکارسازی تغییرات تغییرات کالبدی شهر سنجش از دور شهری یادگیری عمیق gis