ارزیابی اثر اصلاح هندسی تقاطع‌ها بر کاهش گره‌های ترافیکی و افزایش ایمنی در شبکه معابر شهری

ارزیابی اثر اصلاح هندسی تقاطع‌ها بر کاهش گره‌های ترافیکی و افزایش ایمنی در شبکه معابر شهری

مهدی شیدائی1

1) لیسانس عمران دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، پست سازمانی تخلفات ساختمانی

کد IOI مقاله : AAHF-ABFFEZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    تقاطع‌های شهری از حساس‌ترین اجزای شبکه معابر هستند؛ زیرا بخش مهمی از تأخیر، توقف، صف، تعارض حرکتی، مصرف سوخت، آلودگی و تصادفات در همین نقاط شکل می‌گیرد. اصلاح هندسی تقاطع‌ها، برخلاف برخی مداخلات صرفاً کنترلی یا فناورانه، به ساختار فیزیکی مسئله می‌پردازد و با بازآرایی مسیرهای حرکتی، کاهش نقاط تعارض، بهبود دید، تنظیم عرض خطوط، اصلاح شعاع گردش، ایجاد خطوط گردش اختصاصی، کانالیزه‌سازی، احداث جزایر پناه، سامان‌دهی دسترسی‌ها و گاه تبدیل نوع تقاطع، تلاش می‌کند ظرفیت عملیاتی و ایمنی را هم‌زمان ارتقا دهد. این مقاله با رویکرد مرور نظام‌مند روایی و سنتز مضمونی، ادبیات فارسی و لاتین مرتبط با اثر اصلاح هندسی تقاطع‌ها بر دو پیامد اصلی، یعنی کاهش گره‌های ترافیکی و افزایش ایمنی، را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اثر اصلاح هندسی زمانی معنادار است که مداخله بر اساس تشخیص دقیق علت گره ترافیکی طراحی شود؛ زیرا هر افزایش ظرفیت فیزیکی الزاماً بهبود ایمنی ایجاد نمی‌کند و هر مداخله ایمنی نیز لزوماً تأخیر را کاهش نمی‌دهد. مطالعات نشان می‌دهند میدان‌های مدرن، خطوط گردش چپ و راست اختصاصی، کاهش شعاع گردش در محیط‌های پیاده‌محور، اصلاح زاویه برخورد، بهبود فاصله دید، حذف دسترسی‌های مزاحم و بازطراحی فضاهای عبور عابر پیاده از مهم‌ترین مداخلات مؤثر هستند. با این حال، نتایج به‌شدت وابسته به حجم ترافیک، ترکیب وسایل نقلیه، رفتار رانندگان، سهم عابران و موتورسیکلت‌ها، کیفیت اجرا و هماهنگی با زمان‌بندی چراغ است. مقاله در پایان چارچوبی اجرایی برای ارزیابی قبل و بعد از اصلاح هندسی پیشنهاد می‌کند که بر ترکیب شاخص‌های تأخیر، طول صف، سطح خدمت، نرخ و شدت تصادف، شاخص‌های تعارض، رضایت کاربران و تحلیل هزینه ـ فایده استوار است.

کلمات کلیدی : اصلاح هندسی تقاطع گره ترافیکی ایمنی شهری نقاط تعارض تأخیر میدان شهری مدیریت تقاطع شبکه معابر شهری