بازاندیشی نظام برنامه‌ریزی و نظارت پروژه‌های عمرانی شهرداری با تأکید بر کنترل زمان، هزینه و کیفیت اجرا

بازاندیشی نظام برنامه‌ریزی و نظارت پروژه‌های عمرانی شهرداری با تأکید بر کنترل زمان، هزینه و کیفیت اجرا

محمدحسینی1

1) کارشناسی ارشد مهندسی عمران مدیریت ساخت، دانشگاه ازاد اسلامی واحدتهران مرکزی، ریاست اداره برنامه ریزی ونظارت طرح های عمرانی

کد IOI مقاله : AAHF-ABFFHE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    پروژه‌های عمرانی شهرداری از مهم‌ترین ابزارهای تبدیل سیاست شهری به تجربه عینی شهروندان‌اند، اما در بسیاری از شهرها با تأخیر، افزایش هزینه، افت کیفیت اجرا، ضعف پاسخ‌گویی و گسست میان برنامه‌ریزی، بودجه‌ریزی، قرارداد، اجرا و نظارت مواجه می‌شوند. مسئله اصلی این مقاله آن است که نظام متعارف برنامه‌ریزی و نظارت پروژه‌های عمرانی، اغلب پروژه را به‌صورت مجموعه‌ای از فعالیت‌های فنی و قراردادی می‌بیند و کمتر آن را به‌مثابه یک چرخه نهادی ـ مدیریتیِ پیوسته تحلیل می‌کند که در آن زمان، هزینه و کیفیت تحت تأثیر تصمیم‌های بودجه‌ای، ظرفیت سازمانی، نظام تدارکات، مشارکت ذی‌نفعان، مدیریت ریسک، داده‌های پیشرفت و سازوکارهای پاسخ‌گویی قرار دارند. هدف مقاله حاضر، مرور انتقادی و سنتزی ادبیات علمی درباره کنترل زمان، هزینه و کیفیت در پروژه‌های عمرانی و بازخوانی آن برای نظام مدیریت پروژه‌های شهرداری است. روش مقاله، مرور ساختاریافته ـ انتقادی با الهام از منطق PRISMA است؛ با این تفاوت که به‌جای گزارش آماری قطعی از تعداد منابع، یک پروتکل روش‌شناختی شفاف برای جست‌وجو، غربالگری، استخراج داده و تحلیل تماتیک ارائه می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد ادبیات موجود از تمرکز کلاسیک بر «مثلث آهنین» به سوی دیدگاه‌های چندبعدی‌تر درباره ارزش عمومی، ذی‌نفعان، بلوغ سازمانی، مدیریت ریسک، دیجیتالی‌سازی، BIM، مدیریت ارزش کسب‌شده، قراردادهای عملکردمحور و حکمرانی داده حرکت کرده است. با این حال، شکاف مهمی میان ابزارهای کنترل پروژه و منطق نهادی شهرداری‌ها باقی مانده است. مقاله در پایان، چارچوبی پیشنهادی با عنوان «حکمرانی یکپارچه پروژه عمرانی شهری» ارائه می‌کند که برنامه‌ریزی راهبردی، انتخاب پروژه، بودجه‌ریزی چرخه‌عمر، کنترل زمان و هزینه، تضمین کیفیت، مدیریت ریسک، شفافیت عمومی و یادگیری سازمانی را در یک چرخه واحد به هم پیوند می‌دهد.

کلمات کلیدی : برنامه‌ریزی پروژه‌های عمرانی نظارت شهرداری کنترل زمان کنترل هزینه کیفیت اجرا مدیریت ارزش کسب‌شده حکمرانی پروژه پروژه‌های عمرانی شهری