کاربرد مدل‌سازی اطلاعات ساخت در مدیریت یکپارچه چرخه عمر طرح‌های عمرانی شهری: مروری ساختاریافته از طراحی تا بهره‌برداری

کاربرد مدل‌سازی اطلاعات ساخت در مدیریت یکپارچه چرخه عمر طرح‌های عمرانی شهری: مروری ساختاریافته از طراحی تا بهره‌برداری

محمدحسینی1

1) کارشناسی ارشد مهندسی عمران مدیریت ساخت، دانشگاه ازاد اسلامی واحدتهران مرکزی، ریاست اداره برنامه ریزی ونظارت طرح های عمرانی

کد IOI مقاله : AAHF-ABFFHF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    طرح‌های عمرانی شهری به دلیل تعدد ذی‌نفعان، وابستگی شدید به داده‌های مکانی، طولانی بودن چرخه عمر، محدودیت‌های بودجه‌ای، و پیوند مستقیم با کیفیت خدمات عمومی، بیش از بسیاری از پروژه‌های ساختمانی متعارف به سازوکارهای دقیق مدیریت اطلاعات نیاز دارند. مدل‌سازی اطلاعات ساخت یا ساختمان، که در این مقاله با عنوان BIM به کار می‌رود، در ادبیات اخیر از یک ابزار مدل‌سازی سه‌بعدی به بستری برای مدیریت یکپارچه اطلاعات در سراسر چرخه عمر دارایی‌های ساخته‌شده تحول یافته است. هدف این مقاله، ارائه یک مرور ساختاریافته و انتقادی درباره کاربرد BIM در مدیریت یکپارچه طرح‌های عمرانی شهری از مرحله طراحی تا بهره‌برداری است. روش مقاله مبتنی بر مرور ساختاریافته ـ انتقادی با منطق PRISMA-style، تحلیل موضوعی و سنتز مفهومی است. در این چارچوب، ادبیات بین‌المللی و فارسی مرتبط با BIM، مدیریت پروژه، مدیریت دارایی، BIM-GIS، دوقلوی دیجیتال، زیرساخت شهری و بهره‌برداری از دارایی‌ها بررسی و در قالب محورهای تحلیلی ترکیب شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ارزش اصلی BIM در طرح‌های شهری نه صرفاً در تولید مدل سه‌بعدی، بلکه در ایجاد زنجیره اطلاعاتی قابل اعتماد میان طراحی، اجرا، تحویل، نگهداشت و تصمیم‌گیری شهری قرار دارد. با این حال، ضعف الزامات اطلاعاتی کارفرما، نبود محیط داده مشترک پایدار، شکاف میان مدل طراحی و مدل دارایی، موانع قراردادی، کمبود داده‌های بهره‌برداری و ضعف بلوغ سازمانی مانع تحقق کامل این ظرفیت شده است. مقاله در پایان، چارچوبی پیشنهادی برای مدیریت یکپارچه چرخه عمر ارائه می‌کند که بر هم‌ترازی راهبرد شهری، الزامات اطلاعاتی، حکمرانی داده، تعامل BIM-GIS، تحویل دیجیتال، و پایش بهره‌برداری استوار است. نتیجه اصلی آن است که BIM زمانی به ابزار مدیریت شهری تبدیل می‌شود که از منطق «مدل‌سازی پروژه» فراتر رود و در قالب نظام حکمرانی اطلاعات دارایی‌های عمومی نهادینه شود.

کلمات کلیدی : مدل‌سازی اطلاعات ساخت مدیریت یکپارچه پروژه طرح‌های عمرانی شهری مدیریت دارایی زیرساخت bim gis دوقلوی دیجیتال بهره‌برداری و نگهداشت چرخه عمر پروژه