بررسی و تحلیل ریسک های پروژه های عمرانی با تاکید بر فاز های ابتدایی پروژه به منظور کاهش هزینه و زمان

بررسی و تحلیل ریسک های پروژه های عمرانی با تاکید بر فاز های ابتدایی پروژه به منظور کاهش هزینه و زمان

دکتر محمود پارسائی1 امیرمحمد محمدیاری2

1) دکتر محمود پارسائی، گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی،شاهرود،ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران،گرایش مهندسی و مدیریت ساخت، گروه مهندسی عمران، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABFGAE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    فازهای ابتدایی پروژه‌های عمرانی به دلیل وجود عدم قطعیت‌های بالا و اتخاذ تصمیمات کلیدی درباره زمان، هزینه و روش اجرا، نقشی تعیین‌کننده در موفقیت یا شکست کل پروژه ایفا می‌کنند. این پژوهش با هدف کاهش اثرات منفی ریسک بر عملکرد زمانی و مالی پروژه‌ها، به بررسی و تحلیل نظام‌مند مدیریت ریسک در مراحل اولیه می‌پردازد. هرگونه ضعف در شناسایی و مدیریت ریسک در این مرحله می‌تواند منجر به افزایش هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم و بروز تأخیرات جدی در فازهای بعدی شود. در این مطالعه، با بهره‌گیری از مرور ادبیات و تکنیک دلفی، فهرستی از عوامل کلیدی ریسک شناسایی و توسط خبرگان رتبه‌بندی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که مسائل مالی و اقتصادی، به‌ویژه نوسانات نرخ ارز و تغییر قیمت مصالح ساختمانی، در کنار تغییرات طراحی و محدوده پروژه، از پرتکرارترین و تأثیرگذارترین عوامل ریسک هستند. همچنین مشخص شد که در سال‌های اخیر، استفاده از روش‌های هوش مصنوعی و شبکه‌های عصبی مصنوعی برای پیش‌بینی ریسک، دقت ارزیابی‌ها را نسبت به روش‌های سنتی و ذهنی به‌طور قابل‌توجهی افزایش داده است. در نهایت، این پژوهش چهار متغیر کلیدی شامل مدت زمان قرارداد، هزینه قرارداد، وضعیت اجرای فرآیندهای مدیریت ریسک و نوع قرارداد را به عنوان اصلی‌ترین شاخص‌ها برای پیش‌بینی ریسک کلی در مراحل اولیه معرفی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که به‌کارگیری رویکردهای ساختاریافته و مدل‌های تحلیلی هوشمند در فازهای آغازین، ابزاری حیاتی برای بهبود فرآیند تصمیم‌گیری مدیران و سیاست‌گذاری صحیح در پروژه‌های زیرساختی و عمرانی محسوب می‌شود.

کلمات کلیدی : مدیریت ریسک پروژه‌های عمرانی شبکه عصبی مصنوعی هوش مصنوعی