مبانی و اصول طراحی مجموعه فرهنگی مبتنی بر هویت بومی و گردشگری در بیرجند

مبانی و اصول طراحی مجموعه فرهنگی مبتنی بر هویت بومی و گردشگری در بیرجند

حمیده نصری1 امیرسعید محمودی2

1) کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه تهران ،تهران، ایرانEmail:
2) دانشیار گروه معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران،تهران، ایران Email:

کد IOI مقاله : AAHF-ABFZAG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    بافت‌های تاریخی به‌عنوان بخش مهمی از میراث فرهنگی شهرها، علاوه بر دارا بودن ارزش‌های تاریخی و معماری، ظرفیت بالایی برای تقویت هویت بومی و توسعه گردشگری فرهنگی دارند. در بسیاری از شهرهای ایران از جمله بیرجند، با وجود پیشینه فرهنگی غنی، باغ‌های تاریخی، بناهای ارزشمند و بافت سنتی، این ظرفیت‌ها به‌صورت کامل در قالب فضاهای فرهنگی معاصر و کارآمد به‌کار گرفته نشده‌اند. نبود مجموعه‌های فرهنگی متناسب با ویژگی‌های محلی و نیازهای گردشگران موجب شده است که بخشی از توان فرهنگی و گردشگری این شهر به‌درستی فعال نشود. از این رو، توجه به طراحی مجموعه‌های فرهنگی مبتنی بر هویت بومی و منطبق با شرایط زمینه‌ای می‌تواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت فضاهای شهری و جذب گردشگران فرهنگی ایفا کند. هدف این پژوهش، استخراج مبانی و اصول طراحی مجموعه فرهنگی مبتنی بر هویت بومی و گردشگری فرهنگی در شهر بیرجند است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی–تحلیلی انجام شده و داده‌های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی اسناد و منابع تاریخی و تحلیل ویژگی‌های بستر گردآوری شده است. در این راستا، ابتدا مؤلفه‌های هویت بومی و شاخص‌های مرتبط با گردشگری فرهنگی شناسایی و تحلیل شد و سپس با تطبیق یافته‌های نظری با شرایط محیطی، اقلیمی و کالبدی شهر بیرجند، اصول و معیارهای طراحی استخراج گردید. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که توجه هم‌زمان به ویژگی‌های بومی، نیازهای کاربران و گردشگران، و شرایط اقلیمی و فضایی می‌تواند چارچوبی مناسب برای طراحی مجموعه‌های فرهنگی در بافت‌های تاریخی فراهم آورد و زمینه ارتقای هویت مکانی و پویایی فرهنگی شهر را تقویت کند.

کلمات کلیدی : هویت بومی گردشگری مجموعه فرهنگی اصول طراحی بیرجند