مرور نظام‌مند کاربرد اینترنت اشیا و هوش مصنوعی در مدیریت هوشمند خدمات شهری و واکنش سریع

مرور نظام‌مند کاربرد اینترنت اشیا و هوش مصنوعی در مدیریت هوشمند خدمات شهری و واکنش سریع

حبیبه نوری1

1) فوق لیسانس جغرافیای طبیعی دانشگاه تبریز؛ کارشناس خدمات شهری

کد IOI مقاله : AAHF-ABFZBD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    شهرنشینی شتابان، پیچیدگی‌های بی‌سابقه‌ای را در مدیریت زیرساخت‌ها و خدمات شهری ایجاد کرده است. در این میان، مفهوم شهر هوشمند به‌عنوان راه‌کاری ضروری برای مواجهه با این چالش‌ها ظهور یافته و دو فناوری تحول‌آفرین اینترنت اشیا (IoT) و هوش مصنوعی (AI)، ستون فقرات آن را تشکیل می‌دهند. اینترنت اشیا با ایجاد شبکه‌ای از حسگرها و دستگاه‌های متصل، امکان جمع‌آوری بی‌درنگ داده‌های عظیم از محیط شهری را فراهم می‌آورد. در تکمیل آن، هوش مصنوعی و زیرشاخه‌های آن مانند یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، توانایی تحلیل این داده‌ها، کشف الگوهای پنهان و ارائه بینش‌های عملی برای بهینه‌سازی خدمات و تسهیل واکنش سریع به رویدادها را دارند. مقاله حاضر یک مرور نظام‌مند از ادبیات پژوهشی در تلاقی این دو فناوری در حوزه مدیریت خدمات شهری و واکنش سریع ارائه می‌دهد. با تحلیل ۵۲ مقاله منتخب از پایگاه‌های علمی معتبر بین سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ و ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۳، این مطالعه به واکاوی کاربردهای کلیدی در پنج حوزه مدیریت ترافیک هوشمند، مدیریت پسماند، مدیریت انرژی و ساختمان‌های هوشمند، ایمنی عمومی و مدیریت بحران، و پایش محیط زیست می‌پردازد. یافته‌های این مرور نظام‌مند نشان می‌دهد که هم‌افزایی اینترنت اشیا و هوش مصنوعی، تحولی پارادایمی از مدیریت واکنشی به مدیریت پیش‌بینانه و پیش‌دستانه را ممکن ساخته است. با این حال، چالش‌های مهمی از جمله نگرانی‌های حریم خصوصی و امنیت داده‌ها، نیاز به زیرساخت‌های ارتباطی قوی، چالش‌های یکپارچه‌سازی سیستم‌های ناهمگون، و مسائل مربوط به مصرف انرژی دستگاه‌ها وجود دارد. این مقاله ضمن تحلیل نظام‌مند روندها، الگوها و شکاف‌های تحقیقاتی موجود، نقشه راهی برای پژوهشگران، برنامه‌ریزان شهری و سیاست‌گذاران ارائه می‌دهد تا بتوانند به سوی ایجاد اکوسیستم‌های شهری تاب‌آور، پایدار و هوشمند گام بردارند.

کلمات کلیدی : اینترنت اشیا هوش مصنوعی مدیریت هوشمند شهری واکنش سریع شهر هوشمند تحلیل داده‌های کلان مدیریت بحران