مروری بر کاربرد سامانه‌های تصمیم‌یار هوشمند در مدیریت بحران برف‌روبی، یخ‌زدایی و تداوم خدمات زمستانی معابر

مروری بر کاربرد سامانه‌های تصمیم‌یار هوشمند در مدیریت بحران برف‌روبی، یخ‌زدایی و تداوم خدمات زمستانی معابر

حبیبه نوری1

1) فوق لیسانس جغرافیای طبیعی دانشگاه تبریز؛ کارشناس خدمات شهری

کد IOI مقاله : AAHF-ABFZBF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    مدیریت بحران برف‌روبی، یخ‌زدایی و تداوم خدمات زمستانی معابر، یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های پیش روی مدیریت شهری و راهداری در مناطق سردسیر است. تصمیم‌گیری در این حوزه تحت تأثیر عدم قطعیت‌های آب‌وهوایی، محدودیت منابع، تنوع توپوگرافی و ضرورت واکنش سریع قرار دارد. در سال‌های اخیر، سامانه‌های تصمیم‌یار هوشمند به‌عنوان ابزاری کارآمد برای رویارویی با این پیچیدگی‌ها مطرح شده‌اند. این مقاله به مرور جامع و نظام‌مند کاربردهای این سامانه‌ها در مدیریت زمستانی معابر پرداخته و اجزای اصلی آن‌ها شامل گردآوری داده (حسگرها، سامانه‌های اطلاعات جاده‌ای-هواشناسی و اینترنت اشیا)، تحلیل و پیش‌بینی (مدل‌های یادگیری ماشین، شبکه‌های عصبی و سیستم‌های فازی-عصبی)، بهینه‌سازی و پشتیبانی از تصمیم (الگوریتم‌های مسیریابی، زمان‌بندی و تخصیص منابع) و رابط‌های کاربری و بصری‌سازی را بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ادغام هوش مصنوعی و سیستم‌های اطلاعات مکانی، تحولی اساسی در گذار از مدیریت واکنشی به کنش‌گرایانه ایجاد کرده و منجر به کاهش هزینه‌ها، افزایش ایمنی، کاهش مصرف نمک و مواد یخ‌زدا و ارتقای سطح خدمت‌رسانی شده است. با این وجود، چالش‌هایی مانند کیفیت و دسترسی به داده‌ها، هزینه‌های اولیه پیاده‌سازی، پیچیدگی مدل‌ها و نیاز به دانش تخصصی همچنان پابرجاست. این مقاله با ترکیب و تحلیل انتقادی یافته‌های پراکنده، روندها، شکاف‌های دانشی و مسیرهای آتی پژوهش را ترسیم کرده و چارچوبی مفهومی برای توسعه و پیاده‌سازی موفقیت‌آمیز این سامانه‌ها ارائه می‌دهد. در نهایت، بر ضرورت توسعه مدل‌های هیبریدی، توجه به ابعاد زیست‌محیطی و طراحی سامانه‌های انسان-در-حلقه به‌عنوان اولویت‌های پژوهشی آتی تأکید می‌شود.

کلمات کلیدی : سامانه تصمیم‌یار هوشمند مدیریت بحران زمستانی برف‌روبی یخ‌زدایی معابر یادگیری ماشین نگهداری زمستانی راه سیستم اطلاعات مکانی بهینه‌سازی مسیر اینترنت اشیاء