مروری تحلیلی بر ظرفیت‌ها و موانع مشارکت عمومی-خصوصی در پروژه‌های زیرساختی شهرداری‌ها از منظر حسابداری و گزارشگری مالی

مروری تحلیلی بر ظرفیت‌ها و موانع مشارکت عمومی-خصوصی در پروژه‌های زیرساختی شهرداری‌ها از منظر حسابداری و گزارشگری مالی

علی چالاک1

1) لیسانس حسابداری دانشگاه آزاد تبریز؛ کارشناس امور مالی

کد IOI مقاله : AAHF-ABFZBZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    مشارکت عمومی-خصوصی (Public-Private Partnership – PPP) به‌عنوان سازوکاری برای تأمین مالی، ساخت و بهره‌برداری از پروژه‌های زیرساختی شهری، طی دو دهه اخیر به‌طور فزاینده‌ای در دستور کار شهرداری‌های ایران و جهان قرار گرفته است. ماهیت بلندمدت و پیچیده این قراردادها، چالش‌ها و در عین حال ظرفیت‌های قابل توجهی را برای نظام حسابداری و گزارشگری مالی شهرداری‌ها ایجاد می‌کند که می‌تواند شفافیت، پاسخ‌گویی و پایداری مالی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. هدف این مقاله، ارائه یک مرور تحلیلی نظام‌مند از پژوهش‌های انتشاریافته داخلی و بین‌المللی برای شناسایی ظرفیت‌ها و موانع حسابداری و گزارشگری مالی مرتبط با پروژه‌های PPP در شهرداری‌هاست. این مطالعه با بهره‌گیری از روش مرور نظام‌مند و تحلیل محتوای ۴۶ منبع منتخب (۱۱ منبع فارسی از سال ۱۳۹۵ و ۳۵ منبع انگلیسی از سال ۲۰۱۵) انجام شده است. یافته‌های مرور نشان می‌دهد که مهم‌ترین ظرفیت‌ها شامل امکان تأمین مالی خارج از ترازنامه، بهبود انضباط مالی چندساله، ارتقای گزارشگری عملکرد و تقویت مدیریت دارایی‌های عمومی است. در مقابل، عمده‌ترین موانع عبارت‌اند از افشای ناکافی بدهی‌های احتمالی، ضعف استانداردهای بومی و ناهماهنگی با استانداردهای بین‌المللی، دشواری ارزش‌گذاری دارایی‌ها در اقتصاد تورمی، محدودیت دسترسی حسابرسان، مقاومت نهادی در برابر شفافیت و کمبود نیروی انسانی متخصص. تحلیل شکاف‌های دانشی حاکی از ضرورت گذار شتابان به حسابداری تعهدی کامل در شهرداری‌ها، تدوین چارچوب نظارتی یکپارچه، و سرمایه‌گذاری در توانمندسازی حسابداران شهرداری است. این مقاله با ترکیب یافته‌ها، چارچوبی مفهومی برای بهبود گزارشگری PPP در شهرداری‌ها ارائه و مسیر پژوهش‌های آتی را ترسیم می‌کند.

کلمات کلیدی : مشارکت عمومی خصوصی حسابداری شهرداری گزارشگری مالی پروژه‌های زیرساختی بدهی‌های احتمالی حسابداری تعهدی