نقش شهرسازی هوشمند در ارتقای تاب‌آوری شهری در مواجهه با پیامدهای تغییرات اقلیمی: رویکردی مبتنی بر جغرافیا و تکنولوژی

نقش شهرسازی هوشمند در ارتقای تاب‌آوری شهری در مواجهه با پیامدهای تغییرات اقلیمی: رویکردی مبتنی بر جغرافیا و تکنولوژی

سمیه قلعه اف1 مهدی عابدزاده2

1) سمیه قلعه اف دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرقدس، تهران، ایران- کارشناس شهرسازی، شهرداری چهارباغ استان البرز
2) مهدی عابدزاده کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، کارشناس کنترل و جلوگیری از تخلفات شهری، شهرداری چهارباغ استان البرز

کد IOI مقاله : AAHF-ABFZKE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    در عصر حاضر، تغییرات اقلیمی با تغییر در الگوهای هیدرولوژیکی، افزایش شدت پدیده‌های حدی و تشدید اثر جزیره حرارتی، تاب‌آوری ساختارهای شهری سنتی را با چالش‌های بنیادین روبرو کرده است. این مقاله با هدف بررسی تعامل میان دو پارادایم «شهر هوشمند» و «تاب‌آوری شهری» در مواجهه با بحران‌های اقلیمی تدوین شده است. با استفاده از رویکردی تحلیلی، این پژوهش به بررسی نقش ابزارهای کلیدی نظیر سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، اینترنت اشیا (IoT)، داده‌های بزرگ (Big Data) و هوش مصنوعی (AI) در مدیریت بحران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهند که گذار از مدیریت «واکنشی» به مدیریت «پیش‌بینانه» و «پیشگیرانه»، از طریق ادغام زیرساخت‌های فیزیکی با لایه‌های دیجیتال و پایش لحظه‌ای (Real-time) محیط‌زیست میسر می‌شود. نتایج این مطالعه تأکید می‌کند که هوشمندی شهری، تنها یک ابزار تکنولوژیک نیست، بلکه یک استراتژی حیاتی برای تضمین امنیت، پایداری و بقای جوامع شهری در برابر عدم قطعیت‌های اقلیمی آینده است. در نهایت، مقاله بر ضرورت تلفیق فناوری‌های دیجیتال با راهکارهای مبتنی بر طبیعت (Nature-based Solutions) برای دستیابی به تاب‌آوری چندلایه تأکید می‌ورزد.

کلمات کلیدی : شهر هوشمند (smart city) تاب‌آوری شهری (urban resilience) تغییرات اقلیمی (climate change) مدیریت بحران برنامه‌ریزی شهری پایدار سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (gis) اینترنت اشیا (iot)