حسابرسی املاک شهری و حکمرانی دارایی‌های شهرداری: مرور انتقادی پیوندهای ممیزی املاک، درآمد پایدار و کنترل توسعه کالبدی

حسابرسی املاک شهری و حکمرانی دارایی‌های شهرداری: مرور انتقادی پیوندهای ممیزی املاک، درآمد پایدار و کنترل توسعه کالبدی

مسلم آقابیگی1

1) کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری گرایش بهسازی و نوسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

کد IOI مقاله : AAHF-ABGADB
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    حسابرسی املاک شهری، در معنای محدود خود، به گردآوری و به‌روزرسانی اطلاعات املاک، اراضی، ساختمان‌ها، کاربری‌ها، حقوق مالکانه و عوارض مرتبط اشاره دارد؛ اما در خوانش جدیدتر، این فعالیت بخشی از زیرساخت حکمرانی زمین و دارایی شهری است و می‌تواند بر سه قلمرو به‌هم‌پیوسته اثر بگذارد: مدیریت دارایی‌های شهرداری، شکل‌گیری درآمدهای پایدار و کنترل توسعه کالبدی. مسئله اصلی آن است که ادبیات موجود، این سه قلمرو را غالباً جداگانه مطالعه کرده است؛ پژوهش‌های مدیریت دارایی بر بهره‌برداری و ارزش‌آفرینی دارایی‌های عمومی تمرکز دارند، مطالعات مالیه شهری بر مالیات املاک و ابزارهای ارزش‌افزوده زمین تأکید می‌کنند، و مطالعات برنامه‌ریزی شهری عمدتاً به مجوزها، تغییر کاربری و مهار پراکنده‌روی می‌پردازند. این مقاله با روش مرور ساختاریافته ـ انتقادی، و با اتکا بر منطق مرورهای نظام‌مند بدون گزارش آمار ساختگی، ادبیات فارسی و لاتین منتشرشده در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ را، همراه با منابع کلاسیک ضروری، تحلیل و سنتز می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ارزش حسابرسی املاک نه در تکمیل یک بانک اطلاعاتی، بلکه در پیوند دادن داده‌های مکانی، حقوقی، مالی، کالبدی و مدیریتی نهفته است. با این حال، ادبیات موجود با چند محدودیت جدی روبه‌روست: غلبه نگاه فنی بر تحلیل نهادی، کمبود مطالعات طولی درباره اثر ممیزی بر درآمد و کنترل توسعه، ضعف توجه به عدالت مالیاتی و فضایی، و نادیده گرفتن تنش میان مأموریت درآمدی و مأموریت تنظیم‌گرانه شهرداری‌ها. مقاله در پایان چارچوبی سه‌لایه پیشنهاد می‌کند که حسابرسی املاک را به‌مثابه زیرساخت شواهد، موتور حکمرانی و سامانه پیامدی برای مدیریت دارایی، درآمد پایدار و کنترل توسعه صورت‌بندی می‌کند. سهم اصلی مقاله، ادغام سه ادبیات پراکنده و ارائه دستورکار پژوهشی برای مطالعات تجربی آینده است.

کلمات کلیدی : حسابرسی املاک شهری ممیزی املاک مدیریت دارایی‌های شهرداری درآمد پایدار شهری کاداستر و gis مالیات بر املاک کنترل توسعه کالبدی حکمرانی زمین