فراترکیب جهانی سیاست‌های مسکن اشتراکی و هم‌سکونتیِ بین‌نسلی در پاسخ به بحران تنهایی سالمندان و جوانان

فراترکیب جهانی سیاست‌های مسکن اشتراکی و هم‌سکونتیِ بین‌نسلی در پاسخ به بحران تنهایی سالمندان و جوانان

محمدرضا فروغی ابری1 مریم رضائی2

1) 1.دانشجوی دکتری،گروه شهرسازی ،مرکز تحقیقات گردشگری،معماری وشهرسازی،واحد اصفهان (خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران
2) 2.استادیار،گروه شهرسازی ،مرکز تحقیقات گردشگری،معماری وشهرسازی،واحد اصفهان (خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان،ایران

کد IOI مقاله : AAHF-ABGADG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    تنهایی سالمندان و جوانان از سطح یک تجربه فردی فراتر رفته و به مسئله‌ای چندبعدی در قلمرو سلامت عمومی، سیاست اجتماعی، برنامه‌ریزی شهری و حکمرانی مسکن تبدیل شده است. هم‌زمان، افزایش هزینه مسکن، کوچک‌شدن خانوارها، گسست پیوندهای محله‌ای، تغییر الگوهای مراقبت و رشد سکونت‌های تک‌نفره، زمینه ظهور سیاست‌ها و برنامه‌هایی را فراهم کرده که مسکن را نه صرفاً کالایی اقتصادی، بلکه زیرساختی اجتماعی برای تولید پیوند، مراقبت متقابل و همزیستی روزمره می‌دانند. مقاله حاضر با رویکرد مرور ساختاریافته و فراترکیب تفسیری، ادبیات جهانی مربوط به مسکن اشتراکی، هم‌خانگی، هم‌سکونتی و سکونت بین‌نسلی را در پاسخ به تنهایی سالمندان و جوانان تحلیل می‌کند. هدف مقاله، فراتر رفتن از توصیف نمونه‌های پراکنده و استخراج الگوهای نظری، اجرایی و سیاستی مشترک از میان مطالعات موجود است. یافته‌ها نشان می‌دهد که موفقیت برنامه‌های هم‌سکونتی بین‌نسلی نه به صرف هم‌مکانی فیزیکی، بلکه به کیفیت طراحی اجتماعی، داوطلبانه‌بودن مشارکت، سازوکارهای دقیق تطبیق و میانجی‌گری، امنیت حقوقی، حمایت نهادی، و امکان شکل‌گیری روابط متقابل وابسته است. شواهد موجود از کاهش تنهایی، افزایش احساس امنیت، بهبود معنا و تعلق، و تقویت یادگیری بین‌نسلی حمایت می‌کنند؛ بااین‌حال، ادبیات هنوز با ضعف‌هایی چون غلبه مطالعات کیفی کوچک‌مقیاس، کمبود داده‌های طولی، توجه ناکافی به جوانان، سوگیری انتخاب داوطلبان، و ابهام در سنجش پیامدهای سیاستی مواجه است. مقاله در پایان، چارچوبی چندسطحی پیشنهاد می‌کند که مسکن بین‌نسلی را در پیوند میان سیاست مسکن، مراقبت اجتماعی، طراحی محیطی، حکمرانی محلی و عدالت نسلی تحلیل می‌کند. این چارچوب می‌تواند برای پژوهش‌های تطبیقی آینده و طراحی برنامه‌های اجرایی در بافت‌های فرهنگی گوناگون، از جمله ایران، مبنایی قابل استفاده فراهم سازد.

کلمات کلیدی : مسکن اشتراکی هم‌سکونتی بین‌نسلی تنهایی سالمندان تنهایی جوانان هم‌خانگی سیاست مسکن تاب‌آوری اجتماعی فراترکیب