نقش حیاط در سامان‌دهی فضایی خانه‌های زرتشتی و مسلمان

نقش حیاط در سامان‌دهی فضایی خانه‌های زرتشتی و مسلمان

پردیس فرشباف‌آذریان1

1) دانش‌آموختۀ مهندسی معماری‌اسلامی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنراسلامی تبریز، تبریز، ایران -

کد IOI مقاله : AAHF-ABGBZE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    حیاط به‌عنوان یکی از مهمترین عناصر سازمان‌دهندۀ فضا در معماری سنتی ایران، نقشی بنیادین در پاسخ‌گویی به نیازهای مادی، اقلیمی، اجتماعی و معنوی ساکنان ایفاء کرده و اغلب فضاهای خانه پیرامون آن شکل گرفته‌اند. این پژوهش با هدف بررسی نقش حیاط در سامان‌دهی فضایی خانه‌های زرتشتی و مسلمان و تبیین تأثیر آن بر الگوهای سکونت در شهر یزد انجام شده است. روش‌تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی میدانی نمونه‌های شاخص گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که حیاط در هر دو الگوی سکونتی، هستۀ مرکزی سازمان فضایی را تشکیل داده و ضمن تعدیل شرایط اقلیمی، مفصل ارتباطی میان فضاهاست. بااین‌حال، تفاوت در باورهای مذهبی منجر به تفاوت در درجۀ محرمیت و نحوۀ استقرار سلسله‌مراتب دسترسی در اطراف حیاط شده است. درنتیجه، حیاط در هر دو گونه، نه‌تنها یک فضای باز، بلکه عنصری پایدار در جهت تأمین امنیت، آرامش و پیوند با طبیعت شناخته می‌شود که کیفیت زندگی ساکنان را ارتقاء بخشیده است.

کلمات کلیدی : حیاط معماری خانه‌های زرتشتی سازمان فضایی پایدار