روش‌های نوین طراحی مسکن با تأکید بر تجربه انسانی در خانه ایرانی

روش‌های نوین طراحی مسکن با تأکید بر تجربه انسانی در خانه ایرانی

سامان ابی زاده1 الهام صفری2

1) استادیار گروه هنر ‌معماری دانشگاه پیام نور.تهران -ایران
2) دانشجو کارشناسی ارشد معماری،دانشگاه پیام نور واحد عسلویه

کد IOI مقاله : AAHF-ABGGDE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    مسکن معاصر ایران با تمرکز بر عملکرد و بازده اقتصادی، اغلب از کیفیت تجربه انسانی و هویت فرهنگی فاصله گرفته است. این مسئله موجب کاهش رضایت ساکنان، ضعف تعاملات اجتماعی و کاهش حس تعلق به مکان شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مؤلفه‌های خانه ایرانی و روش‌های نوین طراحی مسکن با رویکرد تجربه انسانی، چارچوبی برای ارتقاء کیفیت فضایی و تجربه سکونت ارائه می‌دهد. در این راستا، شاخص‌هایی مانند کیفیت حسی، سلسله‌مراتب فضایی، انعطاف‌پذیری فضاها، تعاملات اجتماعی و هویت فرهنگی بررسی شدند. تحلیل تطبیقی نشان می‌دهد که روش‌های نوین طراحی شامل طراحی مبتنی بر کاربر، طراحی حسی، معماری انعطاف‌پذیر، بازخوانی الگوهای بومی و طراحی محیطی پایدار، می‌توانند با مؤلفه‌های خانه ایرانی همگرا شوند و تجربه سکونت معنادار و انسانی ایجاد کنند. استفاده از حیاط مرکزی، فضاهای انتقالی، سلسله‌مراتب فضایی و ارتباط با طبیعت، هنگامی که در چارچوب این روش‌ها قرار گیرد، نه تنها کیفیت روانی و ادراکی سکونت را افزایش می‌دهد، بلکه هویت فرهنگی و حس تعلق به مکان را نیز تقویت می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیب بین روش‌های نوین و مؤلفه‌های سنتی می‌تواند الگویی برای طراحی مسکن پایدار، انعطاف‌پذیر و پاسخگو به نیازهای متغیر خانواده‌ها در ایران فراهم آورد. این رویکرد، تجربه انسانی را محور طراحی قرار داده و می‌تواند راهنمایی عملی برای معماران و طراحان مسکن معاصر باشد.

کلمات کلیدی : تجربه انسانی مسکن ایرانی خانه سنتی طراحی مبتنی بر کاربر هویت فرهنگی