خوانش ترکیبی الگوی فضایی خانه‌های تاریخی بهبهان: سبک زندگی و هویت محله‌ای

خوانش ترکیبی الگوی فضایی خانه‌های تاریخی بهبهان: سبک زندگی و هویت محله‌ای

ماهرخ موسوی نسب1 صادق پیروی2 غزل عموئی3

1) گروه معماری، واحد بهبهان، دانشگاه آزاد اسلامی، بهبهان، ایران ؛
2) گروه معماری، واحد بهبهان، دانشگاه آزاد اسلامی، بهبهان، ایران ؛
3) گروه معماری، واحد بهبهان، دانشگاه آزاد اسلامی، بهبهان، ایران ؛

کد IOI مقاله : AAHF-ABHBGD
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    خانه‌های تاریخی، افزون بر ارزش کالبدی و تزئینی، حامل بخشی از منطق فضایی، شیوه سکونت، حریم، حافظه محلی و هویت محله‌ای هستند. این مقاله با رویکرد مرور رواییِ ساختارمند، نسبت میان الگوی فضایی خانه‌های تاریخی، سبک زندگی و هویت محله‌ای را با تأکید بر بافت تاریخی بهبهان بررسی می‌کند. برای این منظور، ۲۴ منبع مرتبط شامل منابع محلی بهبهان، مطالعات ملی درباره خانه‌های تاریخی ایران، منابع نظری درباره خانه، فضا و فرهنگ، و پژوهش‌های مرتبط با حفاظت معماری و هویت مکانی مرور و تحلیل شد. انتخاب منابع بر اساس ارتباط موضوعی با محورهایی مانند حیاط، اندرونی–بیرونی، حریم، خلوت، ارسی، آرایه‌های معماری، سبک زندگی، حس مکان و حفاظت معماری انجام گرفت. یافته‌های مرور نشان می‌دهد که منابع موجود درباره بهبهان، با وجود ارزش علمی، بیشتر به مؤلفه‌های جداگانه پرداخته‌اند و هنوز در قالب یک خوانش ترکیبی از رابطه میان سازمان فضایی خانه، زندگی روزمره، حافظه محلی و حفاظت معماری سازمان‌دهی نشده‌اند. مقاله نتیجه می‌گیرد که خانه‌های تاریخی بهبهان باید به‌عنوان نظام‌هایی فرهنگی–فضایی و محله‌مند فهم شوند؛ نظام‌هایی که حفاظت از آن‌ها مستلزم توجه هم‌زمان به کالبد، منطق فضایی، حریم، توالی دسترسی، رابطه با گذر و هویت محله‌ای است.

کلمات کلیدی : الگوی فضایی خانه‌های تاریخی بهبهان سبک زندگی هویت محله‌ای محرمیت حفاظت معماری