بازنگری نظام‌مند همگرایی دوقلوهای دیجیتال ژئومکانی، BIM، GIS و کاداستر سه‌بعدی در مدیریت مالکیت شهری

بازنگری نظام‌مند همگرایی دوقلوهای دیجیتال ژئومکانی، BIM، GIS و کاداستر سه‌بعدی در مدیریت مالکیت شهری

امید غفای علی آباد1

1) استادیادر گروه نقشه برداری، دانشکده مهندسی دانشگاه زنجان

کد IOI مقاله : AAHF-ABHDDC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    رشد عمودی شهرها، توسعه مجتمع‌های چندمنظوره، گسترش زیرساخت‌های زیرسطحی و افزایش پیچیدگی حقوق مالکیت شهری، نظام‌های سنتی ثبت و مدیریت مالکیت مبتنی بر نقشه‌های دوبعدی را با محدودیت‌های جدی روبه‌رو کرده است. در چنین بستری، همگرایی دوقلوهای دیجیتال ژئومکانی، مدل‌سازی اطلاعات ساختمان، سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی و کاداستر سه‌بعدی می‌تواند بنیانی برای نمایش، تحلیل، ثبت، به‌روزرسانی و حکمرانی مالکیت شهری در محیط‌های پیچیده فراهم کند. هدف این مقاله، نقشه‌برداری و تحلیل حیطه‌ای ادبیات مربوط به این همگرایی و شناسایی مفاهیم، کاربردها، چالش‌ها و شکاف‌های پژوهشی و اجرایی آن در مدیریت مالکیت شهری است. این مقاله به‌صورت مرور حیطه‌ای طراحی شده و بر چارچوب PCC استوار است: مشارکت‌کنندگان شامل نهادهای ثبت، شهرداری‌ها، مالکان، توسعه‌گران، متخصصان BIM/GIS، نقشه‌برداران و تصمیم‌گیران شهری؛ مفهوم اصلی شامل همگرایی دوقلوی دیجیتال ژئومکانی، BIM، GIS، LADM/کاداستر سه‌بعدی و مدیریت حقوق، محدودیت‌ها و مسئولیت‌ها؛ و زمینه مطالعه، مدیریت مالکیت شهری، حکمرانی زمین، مدیریت املاک شهری، صدور مجوز، برنامه‌ریزی شهری و خدمات شهرداری است. یافته‌های مرور نشان می‌دهد ادبیات موجود عمدتاً در چهار خوشه تمرکز دارد: نخست، مسئله‌مندی کاداستر دوبعدی در محیط‌های فشرده و چندلایه؛ دوم، امکان‌پذیری فنی و مفهومی پیوند BIM، GIS و LADM؛ سوم، نقش دوقلوهای دیجیتال ژئومکانی در گذار از نمایش ایستا به تصمیم‌پشتیبانی پویا؛ و چهارم، چالش‌های نهادی، حقوقی، داده‌ای و اجرایی پیاده‌سازی در سازمان‌های شهری. مهم‌ترین شکاف‌ها شامل نبود مدل‌های حکمرانی داده، فقدان چارچوب‌های حقوقی قابل‌اجرا برای حجم مالکیت، ناهمگونی استانداردها، کمبود مطالعات ارزیابی اثربخشی، ضعف شواهد بومی و محدودیت مهارت‌های سازمانی در شهرداری‌هاست. نتیجه اصلی مقاله آن است که همگرایی این فناوری‌ها صرفاً یک مسئله فنی نیست، بلکه مسئله‌ای میان‌رشته‌ای در مرز فناوری، حقوق، مدیریت شهری و حکمرانی داده است. بنابراین، موفقیت آن نیازمند استانداردسازی، اصلاح فرایندهای اداری، ظرفیت‌سازی سازمانی، معماری داده باز و مشارکت فعال شهرداری‌ها و نهادهای ثبت است.

کلمات کلیدی : مرور حیطه‌ای دوقلوی دیجیتال ژئومکانی bim gis کاداستر سه‌بعدی مدیریت مالکیت شهری ladm شهرداری هوشمند