روری نظام مند بر عوامل مؤثر بر افزایش تمکین مالیاتی شهروندان در نظام درآمدهای محلی با بهره گیری از رویکرد اقتصاد رفتاری

روری نظام مند بر عوامل مؤثر بر افزایش تمکین مالیاتی شهروندان در نظام درآمدهای محلی با بهره گیری از رویکرد اقتصاد رفتاری

مجید مردانی‌نُهوجی1

1) فوق‌لیسانس مدیریت بازرگانی، دانشگاه غیرانتفاعی علامه حلی چالوس – معاون مالی و اقتصادی، سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری کرج, 0912-157-0695

کد IOI مقاله : AAHF-ABHDDF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری (icact.ir)
چکیده :
    تمکین مالیاتی شهروندان در نظام درآمدهای محلی، صرفاً پیامد شدت نظارت، نرخ جریمه یا ظرفیت حقوقی وصول مطالبات نیست؛ بلکه از برهم‌کنش پیچیده ادراک عدالت، اعتماد نهادی، هنجارهای اجتماعی، کیفیت رابطه شهروند و مدیریت محلی، سادگی فرایند پرداخت، شفافیت مصرف منابع و معماری رفتاری تصمیم‌گیری مالیاتی شکل می‌گیرد. این مقاله با هدف شناسایی، طبقه‌بندی و سنتز انتقادی عوامل مؤثر بر افزایش تمکین مالیاتی شهروندان در نظام درآمدهای محلی، رویکرد اقتصاد رفتاری را به ادبیات مالیه شهری و مدیریت درآمدهای پایدار محلی پیوند می‌زند. روش مقاله، مرور نظام‌مند ساختاریافته با منطق PRISMA و سنتز تماتیک انتقادی است. جست‌وجوی منابع برای بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ طراحی شد و منابع کلاسیکِ بنیادین پیش از این بازه نیز برای تکمیل چارچوب نظری لحاظ شدند. پایگاه‌های لاتین و فارسی شامل Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Springer، Wiley، Taylor & Francis، Google Scholar، SID، Magiran و Civilica در راهبرد جست‌وجو پیش‌بینی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد ادبیات تمکین مالیاتی از مدل بازدارندگی کلاسیک به سوی رویکردهای ترکیبی حرکت کرده است؛ رویکردهایی که قدرت قانونی، اعتماد، عدالت رویه‌ای، اخلاق مالیاتی، هنجارهای اجتماعی، مبادله مالی ـ خدمتی و طراحی رفتاری فرایند پرداخت را هم‌زمان در نظر می‌گیرند. در سطح درآمدهای محلی، تمکین شهروندان بیش از مالیات‌های ملی به تجربه ملموس شهروند از خدمات، شفافیت هزینه‌کرد، عدالت مکانی و سهولت تعامل با سازمان وصول‌کننده وابسته است. مقاله در پایان، چارچوبی تلفیقی با عنوان «چرخه رفتاری ـ نهادی تمکین محلی» پیشنهاد می‌کند که در آن ظرفیت نهادی، اعتماد، ادراک خدمت، هنجار اجتماعی، معماری انتخاب و اجرای متناسب قانون به‌صورت چرخه‌ای بر رفتار پرداخت اثر می‌گذارند. نتیجه اصلی مقاله آن است که افزایش پایدار تمکین در درآمدهای محلی، نه با اتکای منفرد به اجبار و نه با اتکای ساده‌انگارانه به تلنگرهای رفتاری، بلکه با ترکیب منسجم اصلاح نهادی، شفافیت خدماتی و طراحی رفتاری قابل دستیابی است.

کلمات کلیدی : تمکین مالیاتی درآمدهای محلی اقتصاد رفتاری اخلاق مالیاتی عدالت مالیاتی اعتماد نهادی مالیه شهری معماری انتخاب